Spelregels Stratego
Rangen, bommen en de spion: wie slaat wie
Door Redactie Spelregelwijzer · gecontroleerd op 13 oktober 2026
Bron: officiële spelregels van Jumbo
Dit heb je nodig
- Speelbord met twee meren in het midden
- 40 rode en 40 blauwe speelstukken
- Opstelscherm
- In de huidige doos ook kaarten voor de variant Battle Cards
Stratego is een bordspel voor twee spelers waarin je met een leger van 40 stukken de vlag van de tegenstander probeert te veroveren. De regels van Stratego draaien om verborgen rangen: je ziet van de ander alleen de achterkant van de stukken. Pas als twee stukken vechten, worden de rangen genoemd en gaat het laagste stuk van het bord. Bommen, mineurs en de spion gooien die simpele rangorde overhoop.
De regels van Stratego in het kort
- Ieder zet 40 stukken op zijn eigen vier rijen, met de opdruk naar zich toe.
- Rood begint. Per beurt verplaats je één stuk of val je één keer aan.
- Stukken gaan één veld recht vooruit, achteruit of opzij. Alleen de verkenner mag verder.
- Bij een gevecht noemen jullie allebei de rang. De laagste rang gaat eraf, bij gelijke rang allebei.
- Bommen en de vlag bewegen niet. Alleen een mineur ruimt een bom op.
- Wie de vlag van de ander slaat, wint.
Doel van het spel
Verover de vlag van je tegenstander. Je wint ook als de ander in zijn beurt geen enkel stuk meer kan verplaatsen en niet kan aanvallen.
Voorbereiding
- Leg het bord tussen jullie in. De een speelt met rood, de ander met blauw.
- Zet het scherm rechtop in het midden van het bord, zodat je elkaars opstelling niet ziet.
- Zet je 40 stukken op de vier rijen aan jouw kant: 4 rijen van 10. Op elk veld staat precies één stuk.
- Zet elk stuk met de opdruk naar je toe. De ander ziet alleen de achterkant.
- De twee middelste rijen, waar de meren liggen, blijven leeg.
- Staat alles, haal dan het scherm weg.
Zo gaat een beurt
Rood doet de eerste zet, daarna om de beurt. In je beurt moet je iets doen: een stuk verplaatsen of een stuk van de tegenstander aanvallen. Allebei in één beurt kan alleen de verkenner.
- Verplaats één stukZet één stuk één veld vooruit, achteruit, naar links of naar rechts. Schuin mag niet. Je mag niet op of over een veld waar al een stuk staat, en niet in of over de meren.
- Of val aanStaat een stuk van jou recht naast, voor of achter een stuk van de tegenstander, dan mag je aanvallen. Dat hoeft niet. Je tikt het andere stuk aan en zegt je eigen rang. De ander noemt de rang van zijn stuk en laat het zien.
- Bepaal wie wintHet stuk met de laagste rang is geslagen en gaat van het bord. Wint de aanvaller, dan schuift die door naar het veld van het geslagen stuk. Wint de verdediger, dan blijft die gewoon staan. Zijn de rangen gelijk, dan gaan beide stukken van het bord.
- Losgelaten is gezetHeb je een stuk verzet en losgelaten, dan mag je het in die beurt niet meer terugzetten.
- Niet eindeloos heen en weerJe mag hetzelfde stuk niet meer dan 3 keer achter elkaar heen en weer schuiven tussen dezelfde twee velden. Daarna moet je iets anders doen.
Stratego stukken en hun rang
In de huidige uitgave heeft de maarschalk het hoogste cijfer (10) en de spion het laagste (1). Het cijfer staat linksboven op het stuk. Een hoger cijfer slaat een lager cijfer, met de uitzonderingen in de laatste kolom.
| Stuk | Rang | Aantal | Bijzonderheid |
|---|---|---|---|
| Maarschalk | 10 | 1 | Hoogste rang. Verliest alleen van een spion die hem aanvalt, en van een bom. |
| Generaal | 9 | 1 | Geen |
| Kolonel | 8 | 2 | Geen |
| Majoor | 7 | 3 | Geen |
| Kapitein | 6 | 4 | Geen |
| Luitenant | 5 | 4 | Geen |
| Sergeant | 4 | 4 | Geen |
| Mineur | 3 | 5 | Het enige stuk dat een bom onschadelijk maakt. |
| Verkenner | 2 | 8 | Mag in een rechte lijn zoveel lege velden gaan als hij wil, en mag in dezelfde beurt verplaatsen en aanvallen. |
| Spion | 1 | 1 | Slaat de maarschalk, maar alleen als de spion zelf aanvalt. Verliest van elk ander stuk. |
| Bom | geen | 6 | Beweegt niet en valt niet aan. Elk stuk dat een bom aanvalt gaat van het bord, behalve de mineur. |
| Vlag | geen | 1 | Beweegt niet. Wordt hij geslagen, dan is het spel voorbij. |
Puntentelling bij Stratego
Het spel is direct afgelopen als iemand de vlag van de ander slaat. Dat mag met elk verplaatsbaar stuk. Kun je in je beurt geen stuk verplaatsen en ook niet aanvallen, dan moet je je overgeven en heeft de ander gewonnen. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je alleen nog bommen en je vlag hebt.
Stratego kent geen punten. Er is één winnaar: wie de vlag slaat, of wie overblijft terwijl de ander geen zet meer heeft. Wat je wel moet kunnen 'tellen' is de uitkomst van een gevecht: het hoogste cijfer wint, gelijk is allebei weg, en de spion, de mineur en de bom hebben elk hun eigen uitzondering.
| Aanvaller | Verdediger | Uitkomst |
|---|---|---|
| Kolonel (8) | Kapitein (6) | Kapitein weg, kolonel schuift door |
| Sergeant (4) | Majoor (7) | Sergeant weg, majoor blijft staan |
| Luitenant (5) | Luitenant (5) | Allebei weg |
| Spion (1) | Maarschalk (10) | Maarschalk weg, spion schuift door |
| Maarschalk (10) | Spion (1) | Spion weg, maarschalk schuift door |
| Generaal (9) | Bom | Generaal weg, bom blijft staan |
| Mineur (3) | Bom | Bom weg, mineur schuift door |
| Elk verplaatsbaar stuk | Vlag | Vlag geslagen, aanvaller wint het spel |
De verkenner
De verkenner is het enige stuk dat meer dan één veld per beurt mag gaan. Hij schuift in een rechte lijn vooruit, achteruit of opzij over zoveel lege velden als je wilt. Springen over stukken of over een meer mag niet.
Hij is ook het enige stuk dat in dezelfde beurt mag verplaatsen en aanvallen: je schuift door tot je naast een vijandelijk stuk staat en tikt dat stuk aan.
Een lange zet verraadt wel dat het een verkenner is. Het regelboek raadt daarom aan hem soms maar één veld te verzetten.
Levend stratego
Levend stratego is het bosspel dat van Stratego is afgeleid. Twee teams verstoppen elk een vlag, zo dat er nog een stukje van te zien is, en iedere speler krijgt een kaartje met een rang. Tik je een tegenstander, dan laten jullie elkaar het kaartje zien. De hoogste rang wint het kaartje van de ander en brengt het naar zijn eigen post. De verliezer haalt daar bij zijn eigen team een nieuw kaartje.
De uitzonderingen zijn dezelfde als op het bord: de mineur wint van de bom, en de spion wint van de maarschalk als de spion tikt. Bij gelijke rang wisselen de spelers van kaartje en halen beiden een nieuw. Het team dat de vlag van de ander vindt en naar de eigen post brengt, wint. Er bestaat geen officiële versie van dit spel. Elke scoutinggroep en elk kamp heeft eigen afspraken.
Ruzie aan tafel: wat mag wel en wat niet?
De vragen waar het bij Stratego het vaakst over gaat. Bij elk antwoord staat of het zo in de regels staat of dat het een huisregel is.
Wint de spion altijd van de maarschalk?
Nee. Alleen als de spion zelf aanvalt. Valt de maarschalk de spion aan, dan is de spion weg. Tegen elk ander stuk verliest de spion altijd, wie er ook aanvalt.
Wat gebeurt er bij twee stukken van gelijke rang?
Dan gaan ze allebei van het bord. Het maakt niet uit wie aanviel.
Ben je verplicht om aan te vallen als je naast een vijandelijk stuk staat?
Nee. Aanvallen is nooit verplicht. Je moet in je beurt wel iets doen: verplaatsen of aanvallen.
Hoe vaak mag je heen en weer lopen met hetzelfde stuk?
Volgens het huidige regelboek van Jumbo niet meer dan 3 keer tussen dezelfde twee velden. Je komt ook andere aantallen tegen: Wikipedia noemt bijvoorbeeld vijf keer. Houd de regel aan uit het boekje in je eigen doos, of spreek het vooraf af.
Mag een verkenner in één beurt lopen en slaan?
Ja, in de huidige regels wel. De verkenner is het enige stuk dat in dezelfde beurt mag verplaatsen en aanvallen. Alle andere stukken doen het een of het ander.
Blijft een bom staan nadat hij een stuk heeft uitgeschakeld?
Ja. Het aanvallende stuk gaat van het bord en de bom blijft op zijn plek, de hele partij lang. Alleen een mineur haalt hem weg, en die schuift dan door naar het veld van de bom.
Wat als je geen zet meer kunt doen?
Dan heb je verloren. Wie in zijn beurt geen stuk kan verplaatsen en niet kan aanvallen, moet zich overgeven.
Veelgemaakte fouten
- Denken dat de spion de maarschalk ook slaat als de maarschalk aanvalt. Dan wint de maarschalk.
- De bom verwijderen nadat er een stuk op is gelopen. Een bom blijft staan tot er een mineur komt.
- Een winnende verdediger laten doorschuiven. Alleen een winnende aanvaller neemt het veld van de verliezer in.
- Met een gewoon stuk in één beurt een veld opschuiven en dan nog aanvallen. Dat mag alleen de verkenner.
- De vlag of een bom later in het spel verzetten. Ze blijven staan waar je ze bij de opstelling hebt neergezet.
- Alleen de eigen rang noemen. Bij een gevecht noemen beide spelers hun rang en laat de verdediger zijn stuk zien.
Varianten en huisregels
Stratego Battle Cards (officieel, zit in de huidige doos)
Een snellere variant met 30 stukken per speler op drie rijen. Er zijn 15 verschillende kaarten en ieder heeft een eigen stapel. Je hebt 3 kaarten in de hand. Verplaatskaarten laten een stuk bijvoorbeeld een meer oversteken of schuin gaan, aanvalskaarten en verdedigingskaarten tellen 1, 2 of 3 bij een rang op. Een gespeelde kaart is weg. In plaats van zetten mag je ook één kaart ruilen.
Stratego Barrage
Een snelle vorm met maar acht stukken per speler: maarschalk, generaal, mineur, twee verkenners, spion, bom en vlag. De regels zijn verder gelijk.
Stratego Junior
De kinderversie, in de huidige doos met dinosaurussen en in de oudere met ridders en kastelen. Zie Stratego Junior.
Levend stratego
Het bosspel met kaartjes en tikken, zonder officiële regels. Zie de uitleg hierboven.
Edities met een eigen pagina
Tips die uit de regels volgen
- Zet je vlag op de achterste rij met bommen eromheen, en zet een paar bommen ergens anders neer om de ander op het verkeerde spoor te zetten.
- Houd mineurs achter de hand voor het eindspel. Zonder mineur kom je niet door een vlag die tussen bommen staat.
- Gebruik verkenners vooraan om te ontdekken wat er tegenover je staat. Ze zijn met acht en kosten weinig.
- Zet de spion in de buurt van je generaal. Slaat de vijandelijke maarschalk je generaal, dan staat je spion klaar om hem aan te vallen.
Handig aan tafel
Wie begint?
Vul het aantal spelers in, of de namen met komma's ertussen.
Veelgestelde vragen over Stratego
Wat zijn de regels van Stratego?
Ieder zet 40 stukken op zijn eigen vier rijen, met de opdruk naar zich toe. Rood begint en per beurt verplaats je één stuk of val je één keer aan. Bij een gevecht noemen jullie allebei de rang: de laagste rang gaat van het bord, bij gelijke rang allebei. Bommen en de vlag bewegen niet, en wie de vlag van de ander slaat, wint.
Hoe werkt levend stratego?
Twee teams verstoppen elk een vlag en iedere speler krijgt een kaartje met een rang. Wie een tegenstander tikt, vergelijkt kaartjes: de hoogste rang wint het kaartje van de ander, de verliezer haalt een nieuw kaartje bij zijn eigen post. De mineur wint van de bom en de spion wint van de maarschalk als hij zelf tikt. Het team dat de vlag van de ander naar de eigen post brengt, wint.
Bronnen en controle
Deze uitleg is in eigen woorden geschreven op basis van de officiële spelregels. Wijkt jullie editie af, dan gaat het regelboek uit de doos voor.
- Officiële spelregels Stratego Original (Jumbo, 19957/19958) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Meertalig regelboek uit 2023 met Nederlandse tekst, inclusief de variant Battle Cards.
- Stratego (Wikipedia) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Gebruikt voor de leeftijd (8+), Stratego Barrage en het afwijkende aantal bij de heen-en-weerregel.
- Levend stratego (Wikipedia) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Enige bron voor het stuk over levend stratego.
Geschreven met hulp van AI en daarna regel voor regel naast de bron gelegd. Zo werken we. Klopt er iets niet? Meld het ons, dan passen we het aan.