Spelregels Patience
Klondike in je eentje: zeven stapels, vier azen, één doel
Door Redactie Spelregelwijzer · gecontroleerd op 13 oktober 2026
Bron: geen officiële versie; gangbaarste variant volgens 6 bronnen
Dit heb je nodig
- 1 kaartspel van 52 kaarten zonder jokers
- een tafel met ruimte voor zeven stapels naast elkaar
Patience is een kaartspel voor één persoon. Er bestaan meer dan 150 soorten, maar wie naar de regels van patience of solitaire vraagt, bedoelt bijna altijd Klondike, de versie die ook op de computer staat. Je legt 28 kaarten uit in zeven stapels en probeert alle 52 kaarten per kleur, van aas tot heer, op vier eindstapels te krijgen. Dat lukt lang niet altijd, en daar komt de naam vandaan: patience is Frans voor geduld. Deze pagina legt Klondike uit.
De regels van Patience in het kort
- Leg zeven stapels uit van 1 tot en met 7 kaarten, met alleen de bovenste kaart open.
- Op de zeven stapels bouw je aflopend en om en om rood en zwart: een zwarte 5 op een rode 6.
- Azen gaan naar boven. Daarop bouw je per kleur op van aas tot heer.
- Een lege plek mag je alleen vullen met een heer.
- Kun je niets meer, dan draai je kaarten van de stok.
- Je wint als alle 52 kaarten op de vier eindstapels liggen.
Doel van het spel
Krijg alle kaarten op de vier eindstapels: één stapel per soort (harten, ruiten, klaveren, schoppen), elk in de volgorde aas, 2, 3 tot en met heer. Loop je vast voordat dat gelukt is, dan is het spel verloren.
Voorbereiding
- Schud een spel van 52 kaarten zonder jokers.
- Leg van links naar rechts zeven stapels: de eerste van één kaart, de tweede van twee, en zo door tot zeven kaarten in de laatste. Dat zijn samen 28 kaarten.
- Draai van elke stapel alleen de bovenste kaart open. De rest ligt gesloten.
- Leg de overige 24 kaarten gesloten als stok boven de stapels.
- Houd ruimte vrij voor de aflegstapel naast de stok en voor vier eindstapels. Die zijn bij het begin leeg.
Zo gaat een beurt
Er is geen beurtvolgorde: je doet zet na zet, in de volgorde die jij wilt, tot het spel uitkomt of vastloopt.
- Verleg kaarten tussen de stapelsEen open kaart mag op een kaart die precies één hoger is en de andere kleur heeft: rood op zwart of zwart op rood. Een zwarte 5 past dus op een rode 6, een rode vrouw op een zwarte heer. In deze stapels is de heer de hoogste kaart en de aas de laagste.
- Verplaats een hele rijLiggen er meerdere open kaarten op elkaar, dan verleg je ze samen als één geheel naar een passende kaart op een andere stapel. De kaart bovenaan het rijtje, de hoogste, bepaalt waar het heen mag.
- Draai de vrijgekomen kaart omLigt er op een stapel geen open kaart meer, dan draai je de bovenste gesloten kaart om. Die doet vanaf dat moment mee.
- Leg azen weg en bouw opElke aas die vrijkomt leg je op een eigen eindstapel. Daarop volgt de 2 van dezelfde soort, dan de 3, tot en met de heer. Alleen een kaart die vrij ligt (bovenop een stapel of bovenop de aflegstapel) mag naar een eindstapel.
- Vul een lege plek met een heerRaakt een van de zeven plekken helemaal leeg, dan mag daar alleen een heer komen, met het rijtje dat er eventueel op ligt.
- Draai kaarten van de stokKun of wil je niets meer verleggen, dan draai je een kaart van de stok. Past die op een van de zeven stapels of op een eindstapel, dan mag je hem spelen. Anders gaat hij open op de aflegstapel. De bovenste kaart van de aflegstapel blijft altijd beschikbaar.
De vier soorten stapels bij patience
De namen verschillen per boek en per app. Dit zijn de vier onderdelen van de opstelling.
| Stapel | Aantal bij de start | Wat mag je ermee |
|---|---|---|
| Speelstapels (tableau) | 7 stapels, samen 28 kaarten | Aflopend bouwen, om en om rood en zwart. Lege plek alleen voor een heer. |
| Eindstapels | 4, leeg | Per soort opbouwen van aas tot heer. |
| Stok | 24 kaarten, gesloten | Kaarten omdraaien als je vastzit. |
| Aflegstapel | leeg | Hier komen omgedraaide stokkaarten open te liggen. Alleen de bovenste is speelbaar. |
Puntentelling bij Patience
Het spel is gewonnen als alle 52 kaarten op de vier eindstapels liggen. Het is verloren als je geen zinvolle zet meer hebt en de stok niets nieuws meer oplevert, of als het afgesproken aantal rondes door de stok voorbij is.
Aan tafel kent patience geen punten: het komt uit of het komt niet uit. Computerversies tellen wel. De tabel hieronder is de telling van de Klondike die bij Windows hoort. Speel je daar op tijd, dan gaan er elke 10 seconden 2 punten af.
| Zet | Punten |
|---|---|
| Kaart van de aflegstapel naar een speelstapel | 5 |
| Kaart van de aflegstapel naar een eindstapel | 10 |
| Kaart van een speelstapel naar een eindstapel | 10 |
| Gesloten kaart in een speelstapel omdraaien | 5 |
| Kaart van een eindstapel terug naar een speelstapel | min 15 |
| Aflegstapel opnieuw als stok gebruiken (bij één kaart draaien) | min 100, nooit lager dan 0 in totaal |
Eén kaart of drie kaarten draaien
Hoe je door de stok gaat is de belangrijkste keuze, en er is geen enkele juiste manier. Het regelboekje van kaartenmaker Bicycle laat je drie kaarten tegelijk omdraaien. Alleen de bovenste van die drie is speelbaar. Speel je die, dan komt de kaart eronder vrij.
De andere bekende manier is één kaart per keer draaien. Dan komt elke stokkaart aan bod en is het spel een stuk makkelijker.
Daarnaast spreek je af hoe vaak je door de stok mag. Gangbaar zijn: onbeperkt, drie keer, of maar één keer. Is de stok op en mag je nog een ronde, dan draai je de aflegstapel om en ligt er weer een stok. Schudden doe je daarbij niet: de kaarten houden hun volgorde.
- Drie kaarten draaien, onbeperkt door de stok: de meest gespeelde vorm.
- Drie kaarten draaien, drie keer door de stok.
- Eén kaart draaien, drie keer door de stok.
- Eén kaart draaien, één keer door de stok.
- Eén kaart draaien, onbeperkt door de stok.
Hoe vaak komt patience uit?
Niet elk spel is oplosbaar, hoe goed je ook speelt. De precieze kans is nooit uitgerekend. Wel zijn er schattingen: als je van alle kaarten zou weten waar ze liggen, is ruim 80 procent van de spellen met drie kaarten draaien te winnen. In de praktijk ligt het veel lager, omdat je de gesloten kaarten niet kent.
Een analyse uit 2026 van ruim 138.000 online gespeelde potjes met één kaart draaien kwam uit op 37 procent gewonnen spellen. Voor de vorm waarin je maar één keer door de stok mag, noemt een bekend Amerikaans spelregelboek een kans van ongeveer 1 op 30.
Ruzie aan tafel: wat mag wel en wat niet?
De vragen waar het bij Patience het vaakst over gaat. Bij elk antwoord staat of het zo in de regels staat of dat het een huisregel is.
Mag je een kaart terughalen van een eindstapel?
Daar zijn de regels niet eenduidig over. De gedrukte regels van Bicycle noemen het niet. De computerversie van Windows staat het toe, maar het kost 15 punten. Speel je met echte kaarten, spreek dan met jezelf af wat je doet en houd je eraan.
Mag je een deel van een rijtje verplaatsen?
Hier spreken de bronnen elkaar tegen. Volgens de regels van Bicycle moet je alle open kaarten van een stapel samen verleggen. Volgens andere beschrijvingen mag je ook alleen het onderste deel van een rijtje oppakken. De soepele versie maakt het spel makkelijker. Kies er één en houd je eraan.
Mag er iets anders dan een heer op een lege plek?
Nee. Bij Klondike mag een lege plek alleen gevuld worden met een heer, eventueel met de kaarten die op die heer liggen. Er bestaan andere patiences waar elke kaart mag, maar dat zijn andere spellen.
Moet je een aas meteen wegleggen?
Volgens de regels van Bicycle wel: een aas gaat naar de eindstapels zodra hij vrijkomt. Voor de overige kaarten ben je vrij om ze nog even op de speelstapels te laten liggen.
Hoe vaak mag je door de stok?
Dat is een keuze vooraf. Onbeperkt, drie keer en één keer komen alle drie voor. Hoe minder vaak, hoe moeilijker het spel.
Veelgemaakte fouten
- Rood op rood of zwart op zwart leggen. Op de speelstapels wissel je altijd van kleur.
- Op de eindstapels ook om en om bouwen. Daar gaat het juist per soort: alleen harten op harten.
- Een lege plek vullen met een willekeurige kaart. Alleen een heer mag daar liggen.
- De aflegstapel schudden voor een nieuwe ronde door de stok. De volgorde blijft zoals hij is.
- Bij drie kaarten draaien de middelste kaart spelen terwijl de bovenste er nog ligt.
Varianten en huisregels
Las Vegas
Gokvariant uit het casino: één kaart draaien en maar één keer door de stok. Je betaalt een inzet en krijgt een bedrag terug voor elke kaart die op een eindstapel belandt.
Freecell en Spider
Andere patiences die net als Klondike met Windows worden meegeleverd, samen met Pyramid en TriPeaks. Ze hebben een andere opstelling en eigen regels.
Whitehead
Verwante patience waarbij alle kaarten open liggen, je rood op rood en zwart op zwart bouwt en een lege plek met elke kaart gevuld mag worden.
Acht kolommen
Dezelfde regels als Klondike, maar met acht speelstapels in plaats van zeven, één kaart draaien en onbeperkt door de stok.
Patience met 2 personen
Patience is een spel voor één speler, maar er bestaat een tweepersoonsvorm die Double Solitaire heet. Beide spelers hebben een eigen kaartspel en een eigen opstelling van zeven stapels. De eindstapels zijn gedeeld: op elkaars speelstapels mag je niet leggen, op de gezamenlijke azen wel. Je speelt om de beurt en je beurt eindigt als je de kaart van je stok niet kwijt kunt. Wie als eerste al zijn 52 kaarten heeft weggespeeld, wint.
Tips die uit de regels volgen
- Draai eerst gesloten kaarten in de speelstapels vrij voordat je naar de stok grijpt. Daar liggen bij de start 21 onbekende kaarten.
- Begin met de grootste stapels rechts. Daar liggen de meeste gesloten kaarten onder.
- Maak geen plek leeg als je geen heer hebt om erop te leggen. Een lege plek zonder heer is een stapel minder om op te bouwen.
- Speel je om punten in de Windows-telling, leg een stokkaart dan eerst op een speelstapel en pas daarna op de eindstapel: 15 punten in plaats van 10.
Veelgestelde vragen over Patience
Wat zijn de regels van patience?
Je legt zeven stapels uit van 1 tot en met 7 kaarten, met alleen de bovenste kaart open. Op die stapels bouw je aflopend en om en om rood en zwart; een lege plek mag je alleen vullen met een heer. Azen gaan naar de eindstapels, waar je per kleur opbouwt van aas tot heer, en als je niets meer kunt draai je kaarten van de stok. Je wint als alle 52 kaarten op de vier eindstapels liggen.
Bronnen en controle
Van Patience bestaat geen officiële versie: de regels verschillen per streek en per groep. We beschrijven de variant die in onze bronnen het vaakst terugkomt en zetten bekende afwijkingen onder de huisregels.
- How to play Klondike, Bicycle (The United States Playing Card Company) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Opstelling met 28 kaarten, bouwen in afwisselende kleur, alleen een heer op een lege plek, drie kaarten draaien.
- How to play Solitaire, Bicycle · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Namen van de stapels, uitdelen stap voor stap, één kaart draaien, leeftijd 8+.
- Klondike (solitaire), Wikipedia (Engels) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Manieren om door de stok te gaan, winkansen, varianten, Double Solitaire en de Windows-puntentelling.
- Patience (kaartspel), Wikipedia · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Herkomst van de naam, Windows-patiences en het winstpercentage van 37,0%.
- Glossary of patience terms, Wikipedia (Engels) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Begrip 'redeal': is de stok op, dan draai je de aflegstapel om en vorm je daarmee een nieuwe stok.
- Klondike, Patiencespelen.nl · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Korte Nederlandstalige uitleg bij een online spel: één of drie kaarten trekken, om en om bouwen, groepen verplaatsen, alleen een heer op een lege plek.
Geschreven met hulp van AI en daarna regel voor regel naast de bron gelegd. Zo werken we. Klopt er iets niet? Meld het ons, dan passen we het aan.