Spelregels Catan
Bouwen, ruilen en de struikrover zonder gedoe aan tafel
Door Redactie Spelregelwijzer · gecontroleerd op 13 oktober 2026
Bron: officiële spelregels van 999 Games
Dit heb je nodig
- 19 landtegels (4 bos, 4 weiland, 4 akkerland, 3 heuvels, 3 bergen, 1 woestijn) en 6 randdelen met havens
- 18 getalfiches
- 95 grondstofkaarten (19 per soort: hout, leem, wol, graan, erts)
- 25 ontwikkelingskaarten
- per kleur 5 dorpen, 4 steden en 15 straten
- de struikrover, 2 dobbelstenen en de kaarten Langste handelsroute en Grootste riddermacht
Catan (vroeger De Kolonisten van Catan) is een bouw- en handelsspel voor 3 of 4 spelers. De regels van Catan in één zin: met dobbelstenen verdien je grondstoffen, daarmee bouw je straten, dorpen en steden, en wat je mist ruil je bij elkaar. Wie in zijn eigen beurt als eerste 10 overwinningspunten heeft, wint.
De regels van Catan in het kort
- Gooi 2 dobbelstenen: elk veld met dat getal levert grondstoffen op voor wie eraan gebouwd heeft.
- Een dorp levert 1 kaart per worp, een stad 2.
- Ruil met medespelers, met de bank (4:1) of via een haven (3:1 of 2:1).
- Bij een 7 levert niemand iets op en verzet je de struikrover.
- Dorp = 1 punt, stad = 2 punten, langste handelsroute en grootste riddermacht elk 2 punten.
- 10 punten in je eigen beurt en je hebt gewonnen.
Doel van het spel
Haal als eerste 10 overwinningspunten. Punten krijg je voor dorpen en steden, voor de kaarten Langste handelsroute en Grootste riddermacht en voor ontwikkelingskaarten met een overwinningspunt. Je kunt alleen winnen als je zelf aan de beurt bent.
Voorbereiding
- Leg de zes randdelen aan elkaar tot de kust van het eiland. In de rand zitten 9 havens: 5 speciale (één per grondstof) en 4 algemene.
- Leg de 19 landtegels in de rand. Speel je voor het eerst, gebruik dan de vaste beginopstelling uit het regelboek. Daarna leg je de tegels willekeurig.
- Leg op elke landtegel behalve de woestijn een getalfiche. Bij de variabele opstelling leg je de fiches in lettervolgorde: begin in een hoek en werk tegen de klok in naar binnen. Draai ze daarna om.
- Zet de struikrover in de woestijn. Sorteer de grondstofkaarten in vijf open stapels en leg de geschudde ontwikkelingskaarten gedekt ernaast.
- Iedereen kiest een kleur. Met 3 spelers blijft in de vaste beginopstelling één kleur in de doos: wit in de nieuwste editie, rood in de vorige.
- Ronde 1: te beginnen bij de startspeler zet iedereen om de beurt 1 dorp op een driesprong en 1 straat eraan vast. Ronde 2 gaat in omgekeerde volgorde: de laatste speler zet meteen zijn tweede dorp met straat, de startspeler als laatste.
- Voor je tweede dorp krijg je 1 grondstofkaart van elk veld dat eraan grenst. Die kaarten houd je in je hand.
Zo gaat een beurt
Er wordt met de klok mee gespeeld. De startspeler is wie het hoogst gooit; 999 Games noemt 'de oudste speler begint' alleen als richtlijn voor een eerste spel.
- Eventueel een ontwikkelingskaart spelenJe mag vóór het dobbelen al een ontwikkelingskaart spelen, bijvoorbeeld een ridder om de struikrover van jouw veld te halen. Per beurt mag je er maar één spelen, dus doe je het nu, dan kan het later in de beurt niet meer.
- DobbelenGooi beide dobbelstenen en tel ze op. De worp geldt voor iedereen, niet alleen voor jou.
- Grondstoffen uitdelenElk veld met het gegooide getal levert op. Per dorp aan dat veld krijg je 1 kaart van die grondstof, per stad 2. Staat de struikrover op het veld, dan levert het niets op.
- RuilenJe mag ruilen met medespelers, met de bank (4 dezelfde kaarten voor 1 naar keuze) of via een haven waar je een dorp of stad hebt. Medespelers mogen alleen met jou ruilen, niet met elkaar.
- BouwenBetaal de bouwkosten aan de bank en zet je straat, dorp of stad op het bord, of koop een ontwikkelingskaart. Je mag zo vaak bouwen als je kunt betalen. In de huidige regels mag je ruilen en bouwen door elkaar doen.
- Dobbelstenen doorgevenBen je klaar en heb je geen 10 punten, dan is de speler links van je aan de beurt.
Bouwkosten en ontwikkelingskaarten
Ontwikkelingskaarten houd je geheim tot je ze speelt. Ze tellen niet mee als handkaarten bij een 7 en de struikrover kan ze niet stelen.
| Wat | Kosten of aantal | Wat het doet |
|---|---|---|
| Straat | 1 hout + 1 leem | Moet aansluiten op een eigen straat, dorp of stad. Geen punten, wel nodig voor de langste handelsroute. |
| Dorp | 1 hout + 1 leem + 1 wol + 1 graan | 1 punt. Moet aan een eigen straat liggen en voldoen aan de afstandsregel. |
| Stad | 2 graan + 3 erts | 2 punten. Vervangt een eigen dorp; dat dorp krijg je terug in je voorraad. |
| Ontwikkelingskaart | 1 wol + 1 graan + 1 erts | Je trekt de bovenste kaart van de stapel. |
| Ridder | 14 kaarten | Verzet de struikrover en steel 1 kaart van een speler aan dat veld. |
| Stratenbouw | 2 kaarten | Bouw 2 straten zonder te betalen. |
| Uitvinding | 2 kaarten | Pak 2 grondstofkaarten naar keuze van de bank. |
| Monopolie | 2 kaarten | Noem 1 grondstof: alle spelers geven jou al hun kaarten van die soort. |
| Overwinningspunt | 5 kaarten | 1 punt. Blijft gedekt tot je ermee kunt winnen. |
Puntentelling bij Catan
Het spel stopt direct zodra iemand in zijn eigen beurt 10 of meer overwinningspunten heeft. Die speler draait zijn overwinningspuntkaarten om en wint. Bereik je 10 punten terwijl een ander aan de beurt is (bijvoorbeeld doordat de langste handelsroute naar jou gaat), dan win je pas als je zelf aan de beurt komt en ze dan nog hebt.
Je telt alleen wat op tafel ligt plus je gedekte overwinningspuntkaarten. De twee bonuskaarten kunnen van eigenaar wisselen: de langste handelsroute gaat naar wie als eerste een ononderbroken route van minstens 5 straten heeft en daarna naar wie een langere route bouwt. De grootste riddermacht gaat naar wie als eerste 3 ridders gespeeld heeft en daarna naar wie er meer gespeeld heeft.
| Onderdeel | Punten |
|---|---|
| Dorp | 1 |
| Stad | 2 |
| Langste handelsroute (minstens 5 straten) | 2 |
| Grootste riddermacht (minstens 3 gespeelde ridders) | 2 |
| Ontwikkelingskaart Overwinningspunt | 1 |
| Straat | 0 |
De 7 en de struikrover
Bij een 7 levert geen enkel veld iets op. Eerst telt iedereen zijn grondstofkaarten: wie er meer dan 7 heeft, legt de helft af, naar beneden afgerond. Met 9 kaarten lever je er dus 4 in. Dat geldt ook voor de speler die de 7 gooide.
Daarna moet de gooier de struikrover naar een ander veld verzetten. Terugzetten op hetzelfde veld mag niet, de woestijn mag wel. Van één speler met een dorp of stad aan het nieuwe veld trek je blind 1 grondstofkaart. Het veld waar de struikrover staat, levert niets op tot hij weer verzet wordt.
Een ridderkaart doet hetzelfde als het tweede deel: struikrover verzetten en 1 kaart stelen. Bij een ridder hoeft niemand kaarten af te leggen.
Bouwregels die vaak misgaan
De afstandsregel: tussen twee dorpen of steden moeten altijd minstens twee straatlengtes zitten. De driesprongen direct naast een dorp of stad blijven dus leeg, ook als ze van jezelf zijn.
Je hebt 5 dorpen, 4 steden en 15 straten. Zijn je dorpen op, dan moet je er eerst één tot stad ombouwen voor je een nieuw dorp kunt zetten. Een stad zet je nooit direct op een lege driesprong.
Een straat mag niet door een dorp of stad van een ander heen. Bouwt iemand een dorp midden in jouw route, dan is die route op dat punt onderbroken voor de telling van de langste handelsroute. Je eigen dorpen onderbreken je route niet.
Ruzie aan tafel: wat mag wel en wat niet?
De vragen waar het bij Catan het vaakst over gaat. Bij elk antwoord staat of het zo in de regels staat of dat het een huisregel is.
Mag je een ontwikkelingskaart spelen in de beurt waarin je hem koopt?
Nee. Een gekochte kaart mag je pas in een latere beurt spelen, en je speelt er maximaal één per beurt. De uitzondering zijn overwinningspuntkaarten: die mag je allemaal tegelijk omdraaien, ook de kaart die je net kocht, als je daarmee op 10 punten komt.
Mogen twee spelers ruilen als een derde aan de beurt is?
Nee. Alleen de speler die aan de beurt is mag ruilen. Anderen mogen wel met hem ruilen, maar niet onderling en niet met de bank. Ook een omweg via de beurtspeler ('driehoeksruil') is volgens 999 Games niet toegestaan.
Mag je grondstoffen weggeven of op de pof ruilen?
Nee. Ruilen is altijd grondstof tegen grondstof. Iets cadeau doen, iets ruilen tegen een belofte of 3 erts geven voor 1 erts is niet toegestaan. Ook 'nu krijgen, volgende ronde betalen' mag niet.
Iemand bouwt een even lange route als de houder van de langste handelsroute. Wie krijgt de kaart?
De kaart blijft bij de huidige bezitter. Je moet een langere route hebben om hem over te nemen. Wordt de route van de bezitter onderbroken en hebben daarna meerdere spelers de langste route, dan gaat de kaart naar niemand tot één speler weer alleen de langste heeft.
Kun je winnen buiten je eigen beurt?
Nee. Je wint alleen als je in je eigen beurt 10 punten hebt. Begin je je beurt al met 10 punten, dan heb je meteen gewonnen en hoef je niet meer te dobbelen.
Er zijn niet genoeg kaarten van een grondstof voor iedereen. Wat nu?
Dan krijgt bij die worp niemand die grondstof. Alleen als maar één speler er recht op heeft, krijgt hij wat er nog ligt, ook als dat minder is dan waar hij recht op had.
Telt een 7 in de eerste rondes niet?
Dat is een huisregel. Veel groepen gooien in de eerste ronde of twee opnieuw bij een 7 zodat niemand meteen beroofd wordt. In de officiële regels geldt de 7 vanaf de eerste worp.
Veelgemaakte fouten
- Bij een 7 alleen de gooier laten inleveren. Iedereen met meer dan 7 kaarten legt de helft af.
- Een dorp bouwen op een driesprong direct naast een ander dorp. Er moet altijd een lege driesprong tussen zitten.
- Ongespeelde ridders meetellen voor de grootste riddermacht. Alleen ridders die open voor je liggen tellen.
- Via de haven van een ander ruilen. Alleen wie er zelf een dorp of stad heeft, mag de haven gebruiken.
- Grondstoffen pakken voor je eerste startdorp. Je krijgt alleen kaarten voor het tweede dorp.
- Twee ontwikkelingskaarten in één beurt spelen, bijvoorbeeld een ridder voor het dobbelen en later nog een monopolie.
Varianten en huisregels
Uitbreiding voor 5 en 6 spelers (officieel)
Een aparte doos met extra tegels en speelstukken. Na elke beurt volgt een buitengewone bouwfase waarin de andere spelers mogen bouwen. In die fase kun je niet winnen en mag je geen ontwikkelingskaarten spelen.
Gescheiden handels- en bouwfase (oudere regel)
In oudere regelboeken ruil je eerst en bouw je daarna; de gecombineerde fase stond er als tip voor gevorderden in. Speel je gescheiden, dan mag je een haven niet gebruiken in de beurt waarin je hem bouwt.
Vriendelijke rover (officiële variant bij de uitbreidingen)
De struikrover mag niet naar een veld waar hij spelers met minder dan 3 zichtbare overwinningspunten treft. 999 Games behandelt deze variant in de vragenlijst bij Kooplieden & Barbaren.
Geen 7 in de eerste ronde (huisregel)
Bij een 7 in de eerste ronde of de eerste twee rondes wordt opnieuw gegooid. Spreek vooraf af hoe lang dat geldt.
Edities met een eigen pagina
Catan met 2 personen
Het basisspel is voor 3 of 4 spelers; een regel voor 2 staat niet in het regelboek. 999 Games heeft wel een officiële variant 'Catan voor twee', onderdeel van de uitbreiding Kooplieden & Barbaren. Daarin doen neutrale spelers mee en gebruik je handelsfiches. Zonder die uitbreiding speel je met zijn tweeën een huisvariant.
Tips die uit de regels volgen
- De 6 en de 8 vallen het vaakst, daarom staan ze in het rood op de fiches. Een startdorp aan twee van zulke velden levert het meest op.
- Kijk bij je tweede startdorp ook naar wat je meteen in handen krijgt: hout en leem voor straten is in het begin meer waard dan erts.
- Heb je veel van één grondstof, bouw dan naar de bijpassende 2:1-haven. Daarmee ben je minder afhankelijk van medespelers.
- Zit je boven de 7 kaarten, geef ze dan uit voor je beurt eindigt. Een ontwikkelingskaart kopen is beter dan de helft afleggen.
Handig aan tafel
2 dobbelstenen kwijt?
Gooi hier. De worp is eerlijk: elke uitkomst heeft dezelfde kans.
Wie begint?
Vul het aantal spelers in, of de namen met komma's ertussen.
Puntenteller
Voeg de spelers toe en tel per ronde de punten op. De stand blijft op dit apparaat bewaard.
Veelgestelde vragen over Catan
Kun je Catan met 2 personen spelen?
Het basisspel is voor 3 of 4 spelers; een regel voor 2 staat niet in het regelboek. 999 Games heeft wel een officiële variant 'Catan voor twee', onderdeel van de uitbreiding Kooplieden & Barbaren, met neutrale spelers en handelsfiches. Zonder die uitbreiding speel je met zijn tweeën een huisvariant.
Bronnen en controle
Deze uitleg is in eigen woorden geschreven op basis van de officiële spelregels. Wijkt jullie editie af, dan gaat het regelboek uit de doos voor.
- CATAN The Game, regelboek 6e editie (CATAN GmbH / Catan Studio) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Engelstalig regelboek van de huidige editie (2025), van de site van de licentiegever.
- Veelgestelde vragen over CATAN (999 Games) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Nederlandse uitgever: Nederlandse termen, antwoorden op regelvragen en de bevestiging dat de nieuwe editie alleen qua vormgeving verschilt.
- Catan, regelboek en almanak 5e editie (Catan GmbH) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Gebruikt voor de bouwkosten in tekst, het aantal havens en de gescheiden handels- en bouwfase.
Geschreven met hulp van AI en daarna regel voor regel naast de bron gelegd. Zo werken we. Klopt er iets niet? Meld het ons, dan passen we het aan.