Spelregels Scrabble
Nederlandse letterwaarden, premievakjes en het einde
Door Redactie Spelregelwijzer · gecontroleerd op 13 oktober 2026
Bron: officiële spelregels van Mattel
Dit heb je nodig
- Speelbord van 15 bij 15 vakjes
- 102 letterstenen in de Nederlandse uitgave: 100 letters en 2 blanco's
- 4 letterrekjes
- Letterzakje
- Pen en papier voor de punten en een afgesproken woordenboek
Scrabble is een woordspel voor 2 tot 4 spelers. Volgens de Scrabble regels leg je met de letters op je rekje woorden op het bord, kruiswoordgewijs aan elkaar. Elke letter heeft een waarde en gekleurde vakjes verdubbelen of verdrievoudigen een letter of een heel woord. Wie aan het eind de meeste punten heeft, wint. De Nederlandse uitgave heeft 102 stenen met eigen letterwaarden, dus tellingen van Engelse sites kloppen hier niet.
De regels van Scrabble in het kort
- Iedereen pakt 7 stenen uit het zakje en zet ze op zijn rekje.
- In je beurt leg je een woord, ruil je stenen of pas je.
- Het eerste woord gaat over het middelste vakje. Daarna sluit elk woord aan op wat er ligt.
- Tel de letterwaarden op, met de premievakjes waar je nu een steen op legt.
- Alle 7 stenen in één beurt gelegd: 50 punten extra.
- Aan het eind gaan de stenen op je rekje van je score af.
Doel van het spel
Haal de hoogste totaalscore. Je scoort door woorden te leggen met dure letters, op premievakjes, en door met één beurt meerdere woorden tegelijk te vormen.
Voorbereiding
- Spreek af welk woordenboek geldt bij twijfel. In Nederland is dat meestal Van Dale.
- Kies iemand die de punten noteert. Die speelt gewoon mee.
- Doe alle 102 stenen in het zakje en schud.
- Iedere speler trekt één steen. Wie de letter trekt die het dichtst bij de A ligt, begint. Over een blanco zijn de bronnen het niet eens: in het regelboek van Mattel gaat een blanco voor de A, bij de Scrabblebond telt hij niet mee en trek je opnieuw. Spreek dat even af. Doe de stenen terug en schud opnieuw.
- Iedereen trekt om de beurt 7 stenen en zet ze op zijn rekje, zo dat de anderen ze niet kunnen zien.
- Er wordt met de klok mee gespeeld.
Zo gaat een beurt
In je beurt kies je één van drie dingen: een woord leggen, stenen ruilen of passen.
- Het eerste woordDe beginner legt een woord van minstens twee letters, horizontaal of verticaal, met één letter op het middelste vakje met de ster. Schuin leggen mag nooit. Het middelste vakje is een vakje met dubbele woordwaarde, dus het eerste woord telt dubbel.
- AanleggenDaarna legt elke speler één of meer stenen aan bij wat er al ligt. Alle stenen van één beurt liggen in één rechte lijn, in dezelfde rij of dezelfde kolom. Je kunt een woord verlengen (ook aan beide kanten tegelijk), er haaks een woord doorheen of tegenaan leggen, of er een woord naast leggen.
- Alles moet een woord zijnOveral waar stenen elkaar raken, horizontaal en verticaal, moet een geldig woord staan. Leg je een woord pal naast een ander woord, dan moeten ook alle kleine woordjes van twee letters die zo ontstaan kloppen.
- Tel en noem je puntenTel alle woorden die je in deze beurt hebt gemaakt of veranderd en zeg het totaal hardop. De schrijver noteert het. Zodra de punten genoteerd zijn, liggen de stenen vast.
- Vul aan tot 7Trek zoveel nieuwe stenen als je hebt gelegd, zodat je er weer 7 hebt. Is het zakje leeg, dan speel je verder met wat je hebt.
- Ruilen in plaats van leggenJe mag je beurt gebruiken om één of meer stenen te ruilen. Leg de stenen die weg moeten dicht opzij, trek eerst hetzelfde aantal nieuwe en doe dan de oude terug in het zakje. Je legt die beurt geen woord en scoort niets.
- PassenJe mag ook passen, zelfs als je wel een woord zou kunnen leggen. Passen alle spelers twee rondes achter elkaar, dan is het spel afgelopen.
Scrabble letterwaarden en letterverdeling (Nederlandse uitgave)
Dit is de verdeling van de 102 stenen in het Nederlandse spel, zoals de Nederlandse Scrabblebond die in zijn reglement opsomt. Oudere Nederlandse dozen hebben deels andere waarden.
| Punten | Letters (aantal stenen) | Stenen samen |
|---|---|---|
| 0 | Blanco (2) | 2 |
| 1 | E (18), N (10), A (6), O (6), I (4) | 44 |
| 2 | D (5), R (5), S (5), T (5) | 20 |
| 3 | G (3), K (3), L (3), M (3), B (2), P (2) | 16 |
| 4 | U (3), F (2), H (2), J (2), V (2), Z (2) | 13 |
| 5 | C (2), W (2) | 4 |
| 8 | X (1), Y (1) | 2 |
| 10 | Q (1) | 1 |
Puntentelling bij Scrabble
Het spel eindigt als het zakje leeg is en één speler al zijn stenen heeft gelegd. Het eindigt ook als niemand meer een steen kwijt kan, of als alle spelers twee rondes achter elkaar hebben gepast. Daarna volgt de eindafrekening met de overgebleven stenen. De speler met de hoogste totaalscore wint.
De score van een beurt is de som van de letterwaarden van elk woord dat je hebt gemaakt of veranderd. Premievakjes tellen alleen in de beurt waarin er een steen op wordt gelegd. Reken eerst de letterpremies uit en pas daarna de woordpremie toe. Bedekt één woord twee woordpremies, dan gaat het twee keer over de kop: 4 keer de woordwaarde bij twee roze vakjes, 9 keer bij twee rode. Vorm je in één beurt meerdere woorden, dan tel je ze allemaal, en een letter die in twee woorden zit telt in beide mee, inclusief de premie van het vakje waar hij nu op ligt. Wie in één beurt alle 7 stenen legt, krijgt 50 punten extra. Die bonus tel je er pas bij nadat je het woord hebt verdubbeld of verdrievoudigd. Eindafrekening: iedereen trekt de waarde van de stenen op zijn rekje van zijn score af. Wie uit is, telt de waarde van alle overgebleven stenen van de anderen bij zijn score op.
| Vakje | Aantal op het bord | Effect |
|---|---|---|
| Lichtblauw | 24 | Dubbele letterwaarde |
| Donkerblauw | 12 | Drievoudige letterwaarde |
| Roze (ook het middelste vakje) | 17 | Dubbele woordwaarde |
| Rood | 8 | Drievoudige woordwaarde |
Welke woorden mogen
Het regelboek laat alle woorden toe die in een gangbaar, actueel woordenboek staan, ook vreemde woorden en vaktermen die daarin zijn opgenomen. Verbogen en vervoegde vormen mogen, dus meervouden en werkwoordsvormen ook. Een woord mag vaker dan één keer op het bord komen.
Niet toegestaan zijn eigennamen (ook plaatsnamen en merknamen), woorden met een koppelteken of apostrof, en losse voor- en achtervoegsels.
Het woordenboek is er alleen om een aangevochten woord te controleren. Je mag er tijdens het spel niet in bladeren om te zien wat je met je letters kunt maken.
De blanco steen
Er zitten twee blanco stenen in het spel. Een blanco mag elke letter zijn. Je zegt bij het leggen welke letter hij voorstelt en dat blijft zo tot het einde van het spel. Volgens de officiële regels blijft een gelegde blanco liggen en wordt hij niet omgeruild.
Een blanco is 0 punten waard, ook op een blauw vakje. Ligt hij op een roze of rood vakje, dan wordt het woord wel gewoon verdubbeld of verdrievoudigd.
Ruzie aan tafel: wat mag wel en wat niet?
De vragen waar het bij Scrabble het vaakst over gaat. Bij elk antwoord staat of het zo in de regels staat of dat het een huisregel is.
Tellen premievakjes opnieuw als iemand later aanlegt?
Nee. Een premievakje telt alleen in de beurt waarin er een steen op wordt gelegd. Wie later een woord verlengt, telt van de letters die er al lagen alleen de gewone letterwaarde.
Wanneer mag je een woord aanvechten?
Direct nadat het is gelegd, voordat de punten zijn genoteerd en in elk geval voordat de volgende speler heeft gelegd. Daarna blijft het woord liggen alsof het goed is. Blijkt het woord fout, dan pakt de speler zijn stenen terug en is zijn beurt voorbij, zonder punten.
Krijg je strafpunten als je onterecht een woord aanvecht?
Niet in de regels uit de doos. Op clubs en toernooien van de Scrabblebond kost een onterechte aanvechting wel 20 punten, net als een afgekeurd woord. Thuis is dat een keuze.
Mag je de Y als IJ gebruiken?
Dat is een afspraak, geen regel uit het boekje. In het Nederlandse spel zit geen IJ-steen. Veel spelers spreken af dat de Y ook als IJ mag, anderen leggen een losse I en J. Spreek het af voordat je begint.
Mag je een blanco van het bord ruilen voor de echte letter?
Nee, volgens de officiële regels blijft een blanco liggen. Het regelboek noemt het omruilen wel als huisregel: wie de echte letter op zijn rekje heeft, wisselt hem om en mag de blanco meteen zelf gebruiken.
Mag je altijd ruilen?
In de regels uit de doos mag je in je beurt één of meer stenen ruilen in plaats van leggen. De Scrabblebond is strenger: daar mag ruilen alleen als er nog minstens 16 stenen in het zakje zitten. Thuis is het handig om in elk geval af te spreken dat ruilen niet meer mag als het zakje bijna leeg is.
Mag je in één beurt op twee plekken aanleggen?
Nee. Alle stenen van één beurt liggen in één doorlopende lijn. Je kunt dus niet met de ene steen hier en met de andere steen daar een woord maken.
Veelgemaakte fouten
- Rekenen met letterwaarden van een Engelse site of app. Elke taal heeft een eigen verdeling. In het Nederlandse spel is de Z 4 punten en de K 3.
- Eerst het woord verdubbelen en dan pas de letterpremie tellen. Het is andersom.
- De 50 bonuspunten meeverdubbelen. Die komen er pas na de woordpremie bij.
- Een woordpremie opnieuw tellen als je een bestaand woord verlengt.
- Vergeten dat een naastgelegd woord ook dwarswoordjes maakt, die allemaal moeten bestaan en allemaal punten opleveren.
- Aan het eind alleen de stenen aftrekken en de bonus voor de speler die uit is vergeten.
Varianten en huisregels
Blanco omruilen (huisregel uit het regelboek)
Ligt er een blanco als S en heb jij een S, dan ruil je hem om en gebruik je de blanco in dezelfde beurt zelf.
Open woordenboek (huisregel uit het regelboek)
Iedereen mag woorden opzoeken voordat hij legt. Goed voor beginners en voor wie zijn woordenschat wil uitbreiden.
Themascrabble (huisregel uit het regelboek)
Kies een thema, bijvoorbeeld kerst of sport. Elk woord dat bij het thema past, levert 5 extra punten op.
Eerste woord minstens 5 letters (huisregel uit het regelboek)
De beginner moet openen met een woord van vijf letters of meer. Kan hij dat niet, dan gaat de beurt door. Lukt het niemand, dan mag een woord van vier letters.
Wedstrijdregels van de Scrabblebond
Twee spelers per bord, een vaste speeltijd, ruilen alleen bij 16 of meer stenen in het zakje en 20 strafpunten bij een afgekeurd woord of een onterechte aanvechting.
Duplicate
Iedereen speelt met dezelfde zeven letters op een eigen bord en zoekt in drie minuten het duurste woord. Het beste woord komt bij iedereen op het bord. Zo speelt geluk bij het trekken geen rol.
Scrabble met 2 personen
Met twee spelen werkt precies hetzelfde en is ook de vorm waarin op clubs wordt gespeeld. Je komt vaker aan de beurt en ziet meer van de stenen, waardoor tellen wat er nog in het zakje zit meer zin heeft.
Tips die uit de regels volgen
- Leer de korte woorden. Met een woord van twee letters naast een bestaand woord scoor je vaak twee of drie woorden tegelijk.
- Bewaar de S en de blanco voor een beurt waarin ze echt veel opleveren, bijvoorbeeld om alle zeven stenen te leggen.
- Leg dure letters op een blauw vakje dat ook in een roze of rood woord valt. Een X op donkerblauw in een dubbel woord is alleen al 48 punten.
- Zit je tegen het einde nog met de Q of de C, leg ze dan zodra het kan. Wat op je rekje blijft, gaat van je score af.
Handig aan tafel
Wie begint?
Vul het aantal spelers in, of de namen met komma's ertussen.
Puntenteller
Voeg de spelers toe en tel per ronde de punten op. De stand blijft op dit apparaat bewaard.
Veelgestelde vragen over Scrabble
Met hoeveel letters begin je bij Scrabble?
Iedere speler begint met 7 letterstenen op zijn rekje. Na elke beurt vul je aan tot je er weer 7 hebt, zolang er stenen in het zakje zitten.
Hoeveel stenen zitten er in Scrabble?
Het Nederlandse spel heeft 102 stenen: 100 letters en 2 blanco's. De E komt het vaakst voor, 18 keer. Van de Q, de X en de Y is er maar één.
Hoe werkt de puntentelling bij Scrabble?
Je telt per beurt de letterwaarden op van elk woord dat je hebt gemaakt of veranderd. Premievakjes tellen alleen in de beurt waarin je er een steen op legt: eerst de letterpremies, daarna de woordpremie. Wie in één beurt alle 7 stenen legt, krijgt 50 punten extra. Aan het eind gaan de stenen op je rekje van je score af.
Bronnen en controle
Deze uitleg is in eigen woorden geschreven op basis van de officiële spelregels. Wijkt jullie editie af, dan gaat het regelboek uit de doos voor.
- Officiële spelregels Scrabble Original (Mattel) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Duitstalige uitgave van het Mattel-regelboek, gehost door een winkel. Gebruikt voor het spelverloop, de puntentelling, het einde en de huisregels. De letterverdeling in dit boekje is de Duitse en is niet overgenomen.
- Spel- en wedstrijdreglement (Scrabble Bond Nederland) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Gearchiveerde versie. Bron voor de Nederlandse letterverdeling en letterwaarden, de kleuren van de premievakjes en de wedstrijdregels.
- Scrabble (Wikipedia) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Gebruikt voor het aantal premievakjes per kleur, de afspraak over de IJ en de afwijkende waarden in oudere Nederlandse uitgaven.
Geschreven met hulp van AI en daarna regel voor regel naast de bron gelegd. Zo werken we. Klopt er iets niet? Meld het ons, dan passen we het aan.