Spelregels Hockey
Elf tegen elf, scoren vanuit de cirkel, strafcorner en kaarten
Door Redactie Spelregelwijzer · gecontroleerd op 13 oktober 2026
Bron: officieel reglement (Spelreglement Veldhockey (KNHB))
Dit heb je nodig
- Hockeyveld van 91,40 bij 55,00 meter met twee doelen
- Per speler een stick (maximaal 105 cm lang en 737 gram)
- Hockeybal: omtrek 224 tot 235 mm, gewicht 156 tot 163 gram
- Scheenbeschermers en een bitje voor elke veldspeler (verplicht bij de KNHB)
- Keepersuitrusting: helm, legguards en klompen
- Twee scheidsrechters met groene, gele en rode kaarten
Veldhockey speel je met twee teams van elf op een veld van 91,40 bij 55 meter. Je speelt de bal alleen met de platte kant van je stick en een doelpunt telt pas als een aanvaller de bal binnen de cirkel heeft gespeeld. Een wedstrijd duurt vier kwarten van 17,5 minuten. Hieronder staan de regels van hockey volgens het spelreglement van de KNHB, met apart de vormen voor onder 9, onder 10 en onder 11.
De regels van Hockey in het kort
- Twee teams van maximaal 11 spelers in het veld, met of zonder keeper; wisselen mag onbeperkt.
- Vier kwarten van 17,5 minuten, met 2 minuten pauze na kwart 1 en 3 en 5 minuten rust halverwege.
- Alleen de platte kant van de stick; veldspelers mogen de bal niet met voet of lichaam spelen.
- Een doelpunt telt alleen als een aanvaller de bal binnen de cirkel heeft gespeeld.
- Overtreding van een verdediger in de cirkel: strafcorner, of een strafbal als er een doelpunt mee wordt voorkomen.
- Groene kaart 2 minuten eruit, gele kaart minimaal 5 minuten, rode kaart de rest van de wedstrijd.
Doel van het spel
Maak meer doelpunten dan de tegenstander. Staat het na vier kwarten gelijk, dan is het een gelijkspel, tenzij er een winnaar moet komen: dan beslissen shoot-outs.
Baan en materiaal
- Het veld is een rechthoek van 91,40 meter lang en 55,00 meter breed. De lange lijnen heten zijlijnen, de korte achterlijnen. Alle lijnen zijn 75 mm breed en horen bij het veld.
- Een middenlijn verdeelt het veld in twee helften. Op 22,90 meter van elke achterlijn loopt de 23-meterlijn; het stuk tussen die lijn en de achterlijn heet het 23-metergebied.
- Voor elk doel ligt de cirkel: een recht stuk van 3,66 meter op 14,63 meter van de achterlijn, dat aan beide kanten met een kwartcirkel naar de achterlijn loopt. De strafbalstip ligt recht voor het doel, op 6,40 meter van de doellijn.
- Het doel staat in het midden van de achterlijn, buiten het veld. Het is 3,66 meter breed en 2,14 meter hoog. Onderin zitten een achterplank en zijplanken van 460 mm (46 cm) hoog; die hoogte speelt een rol bij de strafcorner.
- Een team bestaat uit maximaal 16 spelers: hooguit 11 in het veld en de rest op de bank. Voor een bondswedstrijd moeten er bij de start minstens 8 spelers per team in het veld staan.
- Elk team speelt met een keeper in volledige uitrusting (minimaal helm, legguards en klompen, in een shirt met een afwijkende kleur) of met elf veldspelers zonder keeper. Wisselen tussen die twee opties telt als een gewone wissel.
- Voor de wedstrijd wordt getost. Wie wint, kiest de speelrichting of de beginslag in de eerste twee kwarten; de ander krijgt wat overblijft.
Zo verloopt het spel
Hockey kent geen beurten: het spel loopt door tot de scheidsrechter fluit. Zo verloopt een wedstrijd.
- Begin met de beginslagDe beginslag neem je vanaf het midden van de middenlijn en mag elke kant op. Alle andere spelers staan op hun eigen helft. Na elk doelpunt neemt het team dat het doelpunt tegen kreeg de beginslag. Het tweede kwart begint met hetzelfde team als het eerste; na de rust en in het vierde kwart begint het andere team. In het derde kwart wissel je van speelrichting.
- Speel de bal met de platte kantJe mag de bal stoppen, slaan, pushen, flicken en scoopen, maar alleen met de platte kant van de stick. De bolle achterkant gebruiken is een overtreding. Veldspelers mogen de bal niet met voet, hand of lichaam stoppen of meenemen. De stick mag je niet gevaarlijk gebruiken en niet over het hoofd van een ander tillen.
- Verover de bal zonder lichaamscontactEen tackle is alleen toegestaan als je de bal kunt spelen zonder de tegenstander te raken. Vastpakken, duwen of op een stick slaan mag niet. Andersom mag de balbezitter de bal niet met lichaam of stick afschermen tegen een eerlijke tackle; dat heet afhouden.
- Scoor vanuit de cirkelEen doelpunt telt als de bal helemaal over de doellijn en onder de lat gaat, nadat een aanvaller hem binnen de cirkel heeft gespeeld en de bal daarna niet meer buiten de cirkel is geweest. Raakt een verdediger de bal ook nog, dan maakt dat niet uit.
- Bal over de zijlijn of achterlijnOver de zijlijn: de tegenpartij van wie de bal het laatst raakte, speelt hem in op die plek. Over de achterlijn via een aanvaller: de verdediging hervat recht tegenover die plek, op hooguit 15 meter van de achterlijn. Onopzettelijk via een verdediger of afgekaatst van de keeper: lange corner voor de aanvallers op de 23-meterlijn. Speelt een verdediger de bal met opzet over de achterlijn, dan volgt een strafcorner.
- Neem een vrije slagEen vrije slag neem je bij de plek van de overtreding. De bal ligt stil en tegenstanders staan op minstens 5 meter. Je mag slaan, pushen, flicken of scoopen, maar met een slag mag je de bal niet bewust omhoog spelen. Je mag de bal ook zelf meenemen (self-pass). Krijgen de aanvallers een vrije slag binnen het 23-metergebied, dan staat iedereen op 5 meter en mag de bal pas de cirkel in als hij 5 meter is verplaatst of een verdediger hem heeft geraakt.
- Wissel wanneer je wiltWisselen mag op elk moment en zo vaak als je wilt, binnen 3 meter van de middenlijn. De nieuwe speler komt erin zodra de ander het veld uit is. Eén uitzondering: tussen het toekennen en het einde van een strafcorner mag alleen een geblesseerde of weggestuurde keeper van de verdedigende partij worden vervangen.
- Speel de vier kwarten uitNa het eerste en derde kwart is er 2 minuten pauze, na het tweede kwart 5 minuten rust. Krijgt een team vlak voor het einde van een kwart een strafcorner, dan wordt het kwart verlengd tot die corner is uitgespeeld.
Overtredingen en de straf die erop staat
Welke straf volgt, hangt af van wie de overtreding maakt, waar op het veld en of het met opzet gebeurt. Er wordt alleen gefloten als de tegenpartij er nadeel van heeft; anders geldt de voordeelregel en gaat het spel door.
| Situatie | Straf of hervatting |
|---|---|
| Overtreding van een speler tussen de twee 23-meterlijnen | Vrije slag voor de tegenpartij |
| Overtreding van een aanvaller in het 23-metergebied van de tegenpartij | Vrije slag voor de verdediging |
| Onopzettelijke overtreding van een verdediger in het eigen 23-metergebied, buiten de cirkel | Vrije slag voor de aanvallers |
| Opzettelijke overtreding van een verdediger in het eigen 23-metergebied, buiten de cirkel | Strafcorner |
| Overtreding van een verdediger in de cirkel waarmee geen doelpunt wordt voorkomen | Strafcorner |
| Verdediger speelt de bal met opzet over de eigen achterlijn | Strafcorner |
| Bal raakt in de cirkel vast in de kleding of uitrusting van een verdediger of keeper | Strafcorner |
| Opzettelijke overtreding in de cirkel tegen een aanvaller zonder balbezit en zonder kans om de bal te spelen | Strafcorner |
| Overtreding van een verdediger in de cirkel waardoor een waarschijnlijk doelpunt wordt voorkomen | Strafbal |
| Opzettelijke overtreding in de cirkel tegen een aanvaller die de bal heeft of kan spelen | Strafbal |
| Bal onopzettelijk via een verdediger, of afgekaatst van de keeper, over de achterlijn | Lange corner op de 23-meterlijn |
| Te veel spelers in het veld, met invloed op het spel | Tijd stil, gele kaart voor de aanvoerder en een vrije slag voor de tegenpartij |
| Nieuwe overtreding of wangedrag voordat de straf is genomen | De straf kan zwaarder worden, omgedraaid worden of er komt een kaart bij |
Puntentelling bij Hockey
De wedstrijd is afgelopen na het vierde kwart, of zodra een strafcorner is uitgespeeld die vlak voor het eindsignaal is gegeven. Het team met de meeste doelpunten wint. Bij een gelijke stand, ook 0-0, is het een gelijkspel. Moet er een winnaar komen, zoals in een beslissingswedstrijd, dan volgt een serie shoot-outs.
Elk doelpunt telt voor één. Er zijn geen doelpunten die meer waard zijn: een treffer uit een strafcorner of strafbal telt net zo zwaar als een velddoelpunt. Bij shoot-outs nemen vijf spelers per team om de beurt een één-tegen-één tegen de keeper van de ander. De aanvaller start met de bal op de 23-meterlijn en heeft 8 seconden om te scoren. De serie stopt zodra een team niet meer in te halen is. Staat het na vijf shoot-outs elk gelijk, dan volgt een nieuwe serie met dezelfde spelers; daarin wint het team dat na een gelijk aantal pogingen één doelpunt meer heeft.
| Kaart | Gevolg voor de speler | Gevolg voor het team |
|---|---|---|
| Vermaning | Mondelinge waarschuwing, geen kaart | Geen |
| Groen | 2 speelminuten uit het veld | Zolang met een speler minder |
| Geel | Minimaal 5 speelminuten uit het veld | Zolang met een speler minder |
| Rood | Rest van de wedstrijd weg, ook uit de omgeving van het veld | Rest van de wedstrijd met een speler minder |
De strafcorner stap voor stap
De strafcorner is de spelsituatie waar de meeste regels aan hangen. Teams moeten binnen 40 seconden klaarstaan. Daarna gaat het zo:
Te vroeg uitlopen
Loopt een verdediger te vroeg over de achterlijn, dan moet die speler achter de middenlijn gaan staan en wordt de corner opnieuw genomen met een verdediger minder. Is het de keeper die te vroeg uitloopt, dan wijst het team een veldspeler aan die naar de middenlijn moet. Komt een aanvaller te vroeg de cirkel in, dan moet de aangever naar de middenlijn en geeft een ander aan.
De strafbal
De bal ligt op de stip op 6,40 meter. Alleen de nemer en de keeper staan in het 23-metergebied. De keeper staat met beide voeten op de doellijn en mag pas bewegen als de bal is gespeeld. De nemer wacht op het fluitsignaal en speelt de bal één keer, met een push, flick of scoop; slaan, slepen en schijnbewegingen mogen niet. Mist de nemer of stopt de keeper, dan hervat de verdediging op 15 meter voor het doel.
- De bal ligt op de achterlijn, binnen de cirkel en op minstens 10 meter van de doelpaal. De aanvallers kiezen de kant.
- De aangever speelt de bal met een push of slag, niet bewust omhoog, en houdt minstens één voet buiten het veld.
- De andere aanvallers staan in het veld maar buiten de cirkel. Niemand anders dan de aangever staat binnen 5 meter van de bal.
- Hooguit 5 verdedigers, de keeper meegeteld, staan achter de achterlijn. De rest van het verdedigende team wacht achter de middenlijn.
- Pas als de bal is aangegeven mogen aanvallers de cirkel in en verdedigers over de achterlijn of middenlijn.
- Er kan niet gescoord worden voordat de bal buiten de cirkel is geweest.
- Is het eerste schot op doel een slag, dan moet de bal op hooguit 460 mm hoogte (plankhoogte) over de doellijn gaan. Voor een push, flick of scoop en voor elk volgend schot geldt geen hoogtegrens, zolang het niet gevaarlijk is.
- De corner is voorbij bij een doelpunt, een vrije slag voor de verdediging, een strafbal, of als de bal meer dan 5 meter buiten de cirkel komt of over de achterlijn gaat zonder nieuwe strafcorner.
Hockey onder 9, onder 10 en onder 11
De jongste jeugd speelt bij de KNHB op kleinere velden met eigen speelregels. De bond beschrijft ze per leeftijd op één pagina. Bij onder 9 is dat 6 tegen 6 (zestallen), bij onder 10 is het 8 tegen 8 (achttallen) op een half veld en bij onder 11 is het 9 tegen 9 op driekwart veld. Wie zoekt op achttallen bij onder 11: in de huidige KNHB-opzet speelt onder 11 met negentallen. Onder 7 en onder 8 spelen 3 tegen 3.
Onder 9: zestallen
De bal hoeft bij een hervatting niet stil te liggen en je mag hem zelf meenemen. Gaat de bal over de achterlijn, dan hervat je vanaf de 10-meterlijn; bij een lange corner moet de bal eerst 3 meter rollen voordat hij het 10-metergebied in mag. Bij een shoot-out staan alle spelers behalve de nemer en de keeper op de middenlijn. Er is geen tijdslimiet.
Onder 10: achttallen
De shoot-out wordt vanaf de middenlijn genomen, zonder tijdslimiet; de andere spelers wachten in de cirkel van de aanvallende partij. Wordt een vrije slag binnen 5 meter van de cirkel genomen, dan moet de bal eerst 5 meter rollen voordat hij de cirkel in mag. Een lange corner neem je ongeveer 5 meter achter de 15-meterlijn. Een time-out is toegestaan.
Onder 11: negentallen
Hier gelden de elftalregels: vier kwarten, actief fluiten, een strafcorner bij een overtreding van de verdediging in de cirkel en 5 meter afstand bij een vrije slag. Het veld is driekwart van een heel veld, met de cirkel uitgezet met markeringen. De lange corner wordt genomen op de 23-meterlijn; aan één kant is dat de middenlijn van het grote veld.
| Onder 9 | Onder 10 | Onder 11 | |
|---|---|---|---|
| Spelers | 6 tegen 6, inclusief keeper | 8 tegen 8, inclusief keeper | 9 tegen 9, inclusief keeper |
| Veld | Klein veld; het KNHB-blad geeft 43 bij 25 meter | Half veld | Driekwart veld; het doel staat tegen de 23-meterlijn |
| Speeltijd | 2 x 25 minuten, 5 minuten rust | 2 x 30 minuten, 5 minuten rust | 4 x 17,5 minuten, pauzes als bij elftallen |
| Afstand bij hervattingen | 3 meter | 5 meter | 5 meter |
| Scoren | Aanvaller moet de bal in het 10-metergebied hebben geraakt | Aanvaller raakt de bal in de cirkel; bal op of onder plankhoogte | Als bij elftallen |
| Hoge bal | Niet boven kniehoogte | Niet boven kniehoogte; liften mag als het niet gevaarlijk is | Als bij elftallen |
| In plaats van de strafcorner | Shoot-out, alleen als een duidelijk doelpunt wordt voorkomen | Shoot-out bij een verdedigende overtreding in de cirkel; strafbal als een doelpunt wordt voorkomen | Gewone strafcorner |
| Leiding | 1 speelbegeleider van de thuisclub | 2 speelbegeleiders, één van elke club | 2 bevoegde scheidsrechters |
| Ranglijst | Nee | Nee | Ja |
Discussie tijdens het spel: wat mag wel en wat niet?
De vragen waar het bij Hockey het vaakst over gaat. Bij elk antwoord staat of het zo in de regels staat of dat het een huisregel is.
Is een bal tegen de voet altijd shoot?
Nee. Het is pas een overtreding als de speler er voordeel van heeft, of als hij zich zo opstelt dat hij de bal met zijn lichaam wil stoppen. Een bal die tegen een voet komt zonder dat het iets oplevert, laat de scheidsrechter doorgaan. Ook een bal tegen de hand die de stick vasthoudt is geen overtreding als hij anders de stick had geraakt.
Mag je de bal hoog spelen?
Met een flick of scoop wel, zolang het niet gevaarlijk is. Met een slag mag je de bal niet bewust omhoog spelen, behalve bij een schot op doel. Een hoge bal richting een tegenstander die binnen 5 meter staat, geldt als gevaarlijk. Wie een neerkomende bal aanneemt, heeft recht op 5 meter ruimte tot hij de bal heeft geraakt.
Telt een doelpunt als de bal van buiten de cirkel wordt geschoten?
Nee. Een aanvaller moet de bal binnen de cirkel hebben gespeeld. Schiet iemand van buiten de cirkel en raakt alleen een verdediger de bal nog aan, dan is het geen doelpunt. Tikt een aanvaller hem in de cirkel aan, dan telt hij wel.
Wanneer is het een strafcorner en wanneer een strafbal?
Een strafcorner volgt op een overtreding van een verdediger in de cirkel waarmee geen doelpunt wordt voorkomen, en op een opzettelijke overtreding in het 23-metergebied. Een strafbal is er als de overtreding een waarschijnlijk doelpunt voorkomt, of bij een opzettelijke overtreding in de cirkel tegen een aanvaller die de bal heeft of kan spelen.
Mag de eerste bal uit een strafcorner hoog op doel?
Alleen als het geen slag is. Een geslagen eerste schot moet op plankhoogte (460 mm) of lager over de doellijn gaan, anders wordt het afgekeurd. Een push, flick of scoop mag hoog, zolang hij niet gevaarlijk is.
Mag je de bal boven je schouder stoppen?
Ja. Spelers mogen de bal op elke hoogte gecontroleerd stoppen en spelen, ook boven schouderhoogte, als het niet gevaarlijk is en niet tot gevaarlijk spel leidt.
Mag de keeper buiten de cirkel komen?
Ja, maar daar mag de keeper de bal alleen met de stick spelen. Buiten het eigen 23-metergebied mag een keeper niet meedoen, behalve om zelf een strafbal te nemen.
Veelgemaakte fouten
- Bij elke bal tegen een voet om shoot roepen. Het is alleen een overtreding als de speler er voordeel van heeft of zich er bewust voor opstelt.
- Een vrije slag binnen het 23-metergebied direct de cirkel in slaan. De bal moet eerst 5 meter zijn verplaatst of een verdediger hebben geraakt.
- De bal met je lichaam afschermen terwijl de tegenstander hem wil spelen. Dat is afhouden.
- Denken dat een gele kaart altijd 5 minuten is. Het is minimaal 5 speelminuten; de scheidsrechter kan langer geven.
- Wisselen tijdens een strafcorner. Dat mag pas als de corner voorbij is, behalve voor een geblesseerde of weggestuurde keeper.
- Bij de jeugd de regels van het grote veld toepassen. Onder 9 en onder 10 kennen geen strafcorner en hebben eigen afstanden.
Varianten en huisregels
Spelen zonder keeper
Officiële optie: een team mag met elf veldspelers spelen. Geen van hen heeft dan de rechten van een keeper; bij een strafcorner of strafbal mag alleen een gezichtsmasker op.
Hoofdklasse
Officiële KNHB-afwijking: vier kwarten van 15 minuten, en de tijd staat stil na een doelpunt (maximaal 40 seconden) en bij een strafcorner.
Andere speeltijd bij oefenwedstrijden
Het reglement staat toe dat teams voor bijvoorbeeld oefenwedstrijden een andere duur en pauze afspreken.
Jongste jeugd
Officiële KNHB-vormen: 3 tegen 3 bij onder 7 en onder 8, 6 tegen 6 bij onder 9, 8 tegen 8 bij onder 10 en 9 tegen 9 bij onder 11.
Tips die uit de regels volgen
- Zit een schot er in de cirkel niet in, houd dan balbezit en dwing een fout af: een strafcorner is een nieuwe kans tegen hooguit vijf verdedigers.
- Neem een vrije slag snel met een self-pass. De tegenstander mag binnen 5 meter niets doen tot hij afstand heeft genomen.
- Speel bij een aanvallende vrije slag rond de cirkel eerst 5 meter breed. Direct de cirkel in spelen levert een vrije slag tegen op.
Handig erbij
Wie begint?
Vul het aantal spelers in, of de namen met komma's ertussen.
Veelgestelde vragen over Hockey
Wat zijn de regels van hockey?
Twee teams van elf spelen vier kwarten van 17,5 minuten op een veld van 91,40 bij 55 meter. Je speelt de bal met de platte kant van de stick, niet met voet of lichaam, en scoort alleen vanuit de cirkel. Overtredingen leveren een vrije slag, strafcorner of strafbal op, en spelers kunnen een groene, gele of rode kaart krijgen.
Wat zijn de spelregels bij hockey onder 11?
Onder 11 speelt bij de KNHB 9 tegen 9 inclusief keeper op driekwart veld, in vier kwarten van 17,5 minuten. Verder gelden de regels van het elftalhockey, met strafcorner, 5 meter afstand bij een vrije slag en twee bevoegde scheidsrechters.
Wat zijn de spelregels bij hockey onder 10?
Onder 10 speelt 8 tegen 8 inclusief keeper op een half veld, twee keer 30 minuten met 5 minuten rust. De bal mag niet boven kniehoogte, iedereen neemt 5 meter afstand bij een hervatting en in plaats van een strafcorner is er een shoot-out vanaf de middenlijn.
Bronnen en controle
Deze uitleg is in eigen woorden geschreven op basis van het officiële reglement. Wijkt jullie editie af, dan gaat het regelboek uit de doos voor.
- Spelreglement Veldhockey (KNHB) · geraadpleegd op 13 oktober 2026 · Editie vanaf 1 augustus 2026 (seizoen 2026-2027), 44 pagina's. Gebruikt: regels 1 tot en met 14, het Reglement Shoot-outs en de technische specificaties van veld, doel, stick en bal.
- KNHB: spelregeldocumenten veldhockey · geraadpleegd op 13 oktober 2026 · Overzichtspagina waar het spelreglement vanaf 1 augustus 2026 staat.
- KNHB: Jongste Jeugd (wedstrijdvormen onder 7 tot en met onder 10) · geraadpleegd op 13 oktober 2026
- KNHB: speelregels en veldindeling onder 9 · geraadpleegd op 13 oktober 2026 · Eén pagina: 6 tegen 6, 2 x 25 minuten, 10-metergebied.
- KNHB: speelregels en veldindeling onder 10 · geraadpleegd op 13 oktober 2026 · Eén pagina: 8 tegen 8 op een half veld, 2 x 30 minuten.
- KNHB: spelregels onder 11 (9 tegen 9) · geraadpleegd op 13 oktober 2026 · Eén pagina, gelinkt vanaf de KNHB-pagina over de jeugdcompetitie: 9 tegen 9 op driekwart veld met de elftalregels.
Geschreven met hulp van AI en daarna regel voor regel naast de bron gelegd. Zo werken we. Klopt er iets niet? Meld het ons, dan passen we het aan.