Spelregels Volleybal
Zes tegen zes, drie keer spelen en sets tot 25 met twee verschil
Door Redactie Spelregelwijzer · gecontroleerd op 13 oktober 2026
Bron: officieel reglement (Officiële spelregels volleybal 2026-2027 (Nevobo))
Dit heb je nodig
- Speelveld van 18 bij 9 meter met een net in het midden
- Net op 2,43 meter (heren) of 2,24 meter (dames), met twee antennes
- Volleybal met een omtrek van 65 tot 67 cm en een gewicht van 260 tot 280 gram
- Twee teams van 6 spelers op het veld, plus eventuele wisselspelers
Zaalvolleybal speel je met twee teams van zes op een veld van 18 bij 9 meter, met een hoog net ertussen. Elk team mag de bal hooguit drie keer raken om hem over het net terug te spelen; valt hij bij de ander op de grond of maakt de ander een fout, dan heb je een punt. De regels van volleybal hieronder komen uit de officiële spelregels van de Nevobo, de Nederlandse vertaling van de internationale FIVB-regels.
De regels van Volleybal in het kort
- Twee teams van 6, een veld van 18 x 9 meter, net op 2,43 m (heren) of 2,24 m (dames).
- Elke rally levert een punt op, wie er ook serveerde.
- Een team mag de bal maximaal drie keer raken; een blok telt niet mee.
- Niemand mag de bal twee keer achter elkaar raken en vangen of gooien is fout.
- Win je de rally als ontvangend team, dan draai je één plek door en serveert de nieuwe rechtsachter.
- Een set gaat tot 25 met twee punten verschil, de beslissende set tot 15. Drie gewonnen sets is de wedstrijd.
Doel van het spel
Speel de bal over het net zo dat hij in het veld van de tegenstander op de grond komt, en voorkom dat hij bij jou valt. Elk gewonnen punt telt mee voor de set, en het team dat het eerst drie sets wint, wint de wedstrijd.
Baan en materiaal
- Het speelveld is een rechthoek van 18 bij 9 meter, door de middenlijn verdeeld in twee helften van 9 bij 9 meter. Alle lijnen zijn 5 cm breed en horen bij het veld. Rondom ligt een vrije zone; in de nationale competitie van topdivisie en lager moet die minstens 2 meter zijn.
- Op elke helft ligt op 3 meter van de middenlijn de aanvalslijn. Het stuk tussen net en aanvalslijn is de voorzone. Achter elke achterlijn ligt over de volle 9 meter breedte de servicezone.
- Het net hangt boven de middenlijn: de bovenrand op 2,43 meter voor heren en 2,24 meter voor dames, gemeten in het midden van het veld. Voor gemengde teams in recreantencompetities noemt de Nevobo 2,35 meter. Het net zelf is 1 meter breed.
- Recht boven elke zijlijn zit een witte zijband op het net met aan de buitenkant een antenne die 80 cm boven het net uitsteekt. De bal moet tussen de antennes over het net.
- De bal is rond, heeft een omtrek van 65 tot 67 cm en weegt 260 tot 280 gram.
- Elk team zet zes spelers in het veld: drie voorspelers aan het net (posities 4 linksvoor, 3 midvoor, 2 rechtsvoor) en drie achterspelers (5 linksachter, 6 midachter, 1 rechtsachter). Met minder dan zes spelers mag een team niet spelen.
- Een toss bepaalt wie de eerste service krijgt en wie welke kant van het veld neemt.
Zo verloopt het spel
Een rally begint met een service en eindigt als de bal de grond raakt, uit gaat of een team een fout maakt. Het team dat de rally wint krijgt het punt en serveert de volgende bal.
- Serveer van achter de achterlijnDe rechtsachter serveert vanuit de servicezone. Je gooit de bal één keer op of laat hem los en slaat hem met één hand of een deel van je arm. Op het moment van slaan mag je de achterlijn en het veld niet raken. Na het fluitsignaal van de scheidsrechter heb je 8 seconden.
- De bal gaat tussen de antennes over het netDe service moet over het net en tussen de antennes door. Raakt de bal onderweg de netrand en gaat hij er toch over, dan is dat goed en wordt er doorgespeeld. De service blokkeren mag niet.
- Speel de bal in hooguit drie keer terugHet ontvangende team mag de bal drie keer raken. Meestal is dat een pass, een set-up en een aanval, maar verplicht is die volgorde niet: je mag de bal ook in één of twee keer terugspelen. Een vierde aanraking is fout.
- Raak de bal kort en niet twee keer achter elkaarDe bal mag elk deel van je lichaam raken, ook je voet. Hij moet terugkaatsen: vangen, vasthouden of gooien is fout. Dezelfde speler mag de bal niet twee keer achter elkaar raken, behalve direct na een blok.
- Aanvallen en blokkerenVoorspelers mogen op elke hoogte aanvallen en aan het net blokkeren. Een blok telt niet als aanraking, dus daarna heeft het team nog drie keer. Achterspelers mogen ook aanvallen, maar moeten daarvoor afzetten achter de aanvalslijn. Blokkeren mogen zij niet.
- Blijf van het net afWie tijdens zijn actie om de bal te spelen het net tussen de antennes raakt, maakt een fout. Met je voet over de middenlijn komen mag, zolang een deel van die voet op of boven de middenlijn blijft en je niemand hindert.
- Draai door als je de service wintWint het serverende team de rally, dan serveert dezelfde speler nog een keer. Wint het ontvangende team, dan krijgt het de service en draaien alle zes spelers eerst één plek door met de klok mee. De speler die van rechtsvoor naar rechtsachter gaat, serveert.
Veelvoorkomende fouten en het gevolg
Elke fout hieronder betekent hetzelfde: de rally is voorbij, de tegenstander krijgt een punt en serveert de volgende bal.
| Situatie | Beslissing |
|---|---|
| Het team raakt de bal een vierde keer voordat hij over het net is | Fout: viermaal spelen |
| Een speler raakt de bal twee keer achter elkaar (niet na een blok) | Fout: tweemaal aanraken |
| Een speler vangt of gooit de bal | Fout: vastgehouden bal |
| De bal raakt de lijn | In: de lijnen horen bij het veld |
| De bal raakt een antenne, de paal of het plafond | Uit |
| De bal gaat buiten de antennes over het net naar het veld van de tegenstander | Uit |
| De bal raakt het net tussen de antennes en gaat erover, ook bij de service | Goed, doorspelen |
| De bal komt in het net en valt terug aan de eigen kant | Doorspelen, zolang het team nog aanrakingen over heeft |
| Een speler raakt het net tussen de antennes tijdens zijn actie om de bal te spelen | Netfout |
| Een speler komt met een hele voet op de helft van de tegenstander | Fout |
| Een achterspeler valt aan vanuit de voorzone terwijl de bal helemaal boven de netrand is | Fout |
| Een achterspeler of de libero neemt deel aan een blok dat de bal raakt | Fout |
| De serveerder raakt bij het slaan de achterlijn, of serveert na meer dan 8 seconden | Servicefout |
| Het ontvangende team staat bij de service niet in de juiste volgorde | Opstellingsfout: punt en service voor de tegenstander |
Puntentelling bij Volleybal
Een set is gewonnen bij 25 punten met minstens twee punten voorsprong; bij 24-24 gaat het door tot 26-24, 27-25 enzovoort. De wedstrijd is voor het team dat drie sets wint. Staat het 2-2 in sets, dan volgt een beslissende vijfde set tot 15 punten, ook met twee verschil. Na elke set wisselen de teams van speelhelft, behalve voor de beslissende set: dan wordt opnieuw getost, en in die set wissel je zodra het leidende team 8 punten heeft. Tussen de sets zit een pauze van drie minuten.
Volleybal telt met het rally-pointsysteem: elke rally levert één punt op voor het team dat hem wint, ongeacht wie serveerde. Je krijgt het punt als de bal bij de tegenstander op de grond komt, als de tegenstander een fout maakt of als de tegenstander een bestraffing krijgt. De telling loopt gewoon op: 1, 2, 3 tot 25. Een set kan dus in 25-23 eindigen, maar niet in 25-24. Maken beide teams tegelijk een fout, dan is het een dubbelfout en wordt de rally overgespeeld. Per set heeft elk team recht op twee time-outs van 30 seconden en zes spelerwissels.
| Onderdeel | Tot | Verschil |
|---|---|---|
| Set 1 tot en met 4 | 25 punten | minstens 2 punten |
| Beslissende vijfde set | 15 punten | minstens 2 punten |
| Wedstrijd | 3 gewonnen sets | geen |
Doordraaien en opstelling
De opstelling die de coach aan het begin van een set opgeeft, legt de servicevolgorde voor die hele set vast. Elke keer dat een team de service terugwint, schuift iedereen één positie met de klok mee: van 2 naar 1, van 1 naar 6, van 6 naar 5, van 5 naar 4, van 4 naar 3 en van 3 naar 2. Zo komt iedereen om de beurt aan het net en aan de service.
Op het moment dat de serveerder de bal opgooit, moet het ontvangende team in die volgorde staan: elke achterspeler niet dichter bij het net dan de voorspeler voor hem, en de spelers links, midden en rechts in de juiste volgorde naast elkaar. Bepalend is waar de voeten de grond raken. Het serverende team mag sinds de huidige spelregels vrij staan. Zodra de bal is opgegooid mag iedereen bewegen, en daarom zie je spelers direct na de service naar hun vaste plek lopen.
Serveert de verkeerde speler, dan krijgt de tegenstander een punt en de service, en moet de volgorde worden hersteld.
De libero in hoofdlijnen
Een team mag maximaal twee libero's aanwijzen, verdedigingsspecialisten in een shirt met een andere kleur. Er staat er hooguit één tegelijk in het veld. De libero neemt de plaats in van een achterspeler en speelt alleen achterin.
De libero mag niet serveren, niet blokkeren en geen aanval afmaken als de bal op het moment van raken helemaal boven de netrand is. Geeft de libero vanuit de voorzone een bovenhandse set-up met de vingers, dan mag een medespeler die bal niet boven nethoogte aanvallen.
In- en uitgaan van de libero telt niet als een van de zes spelerwissels en mag onbeperkt, zolang er minstens één voltooide rally tussen twee vervangingen zit. De libero kan alleen worden afgelost door de speler voor wie hij erin kwam, of door de tweede libero.
Wisselen en time-outs
Elk team mag per set zes keer wisselen. Een basisspeler mag één keer per set het veld verlaten en mag alleen terugkomen op zijn eigen plek in de opstelling. Een time-out duurt 30 seconden; elk team heeft er twee per set. Voor jeugd, recreanten en de verschillende competitieniveaus kent de Nevobo afwijkende bepalingen. Die staan in de commentaren bij de spelregels en in de reglementen van de bond.
Discussie tijdens het spel: wat mag wel en wat niet?
De vragen waar het bij Volleybal het vaakst over gaat. Bij elk antwoord staat of het zo in de regels staat of dat het een huisregel is.
Is een service die het net raakt fout?
Nee. Een bal mag het net raken terwijl hij eroverheen gaat, en dat geldt ook voor de service. Valt de bal daarna in het veld van de tegenstander, dan wordt er gewoon doorgespeeld. Fout is de service alleen als de bal niet over het net of buiten de antennes gaat, uit valt of een medespeler raakt.
Mag je de bal met je voet spelen?
Ja. De bal mag elk deel van het lichaam raken, dus ook een voet of been. De voorwaarde is dezelfde als bij een hand: de bal moet terugkaatsen en mag niet worden gevangen of gegooid.
Telt een blok als een van de drie keer?
Nee. Na een blok mag het team de bal nog drie keer spelen, en de speler die blokkeerde mag zelf de eerste van die drie nemen.
Is een bal op de lijn in of uit?
In. De lijnen horen bij het veld. De bal is pas uit als het deel dat de grond raakt helemaal buiten de lijnen ligt.
Is elke aanraking van het net een netfout?
Nee. Het is fout als je het net tussen de antennes raakt tijdens je actie om de bal te spelen, dus bij het opspringen, slaan, blokkeren en landen. Het net raken terwijl de bal niet in de buurt is, is volgens de toelichting van de Nevobo geen fout. Hetzelfde geldt als de tegenstander de bal in het net slaat en het net daardoor tegen je aan komt.
Is 'dubbel' bij het ontvangen van de bal fout?
Bij de eerste aanraking van een team niet: de bal mag dan achter elkaar meerdere lichaamsdelen raken, als dat in één beweging gebeurt. Volgens de toelichting van de Nevobo mag het ook bij de tweede aanraking als die bovenhands met de vingers naar een medespeler gaat. Bij een bal die over het net gaat blijft het fout, net als een vastgehouden bal.
Mag een achterspeler smashen?
Ja, als hij afzet achter de aanvalslijn. Landen mag daarna in de voorzone. Vanuit de voorzone mag een achterspeler de bal alleen over het net spelen als een deel van de bal op het moment van raken onder de netrand is.
Veelgemaakte fouten
- Doordraaien na elk punt. Je draait alleen door als je team de service terugwint, niet als je eigen team blijft serveren.
- Denken dat je alleen kunt scoren als je zelf serveert. Elke rally levert een punt op, ook voor het ontvangende team.
- De service van de tegenstander blokkeren, of hem in de voorzone direct terugslaan terwijl de bal nog helemaal boven de netrand is. Allebei fout.
- Een bal die via de antenne of buiten de antenne over het net komt doorspelen. Die bal is uit.
- De set stoppen bij 25-24. Er moet twee punten verschil zijn.
Varianten en huisregels
Om twee gewonnen sets
Officiële mogelijkheid in de Nevobo-regels: speel je om twee gewonnen sets, dan gaat bij 1-1 de beslissende derde set tot 15 punten met twee verschil.
Gemengde recreantenteams
Officieel: de Nevobo noemt voor gemengde teams in recreantencompetities een nethoogte van 2,35 meter.
Vaste tijd of minder spelers
Huisregel bij toernooien en in de gymzaal: sets op tijd, of vier tegen vier op een kleiner veld. Dat staat niet in de officiële spelregels voor zaalvolleybal; spreek het vooraf af.
Beachvolleybal en zitvolleybal
Aparte spelvormen met een eigen reglement van de Nevobo. De regels op deze pagina gelden daar niet één op één.
Tips die uit de regels volgen
- Gebruik de drie aanrakingen. Een bal die in één keer teruggaat is voor de tegenstander meestal makkelijk op te bouwen.
- Serveer naar de naad tussen twee ontvangers of naar de speler die net is doorgedraaid en nog naar zijn plek loopt.
- Blokkeer met je handen over het net pas nadat de aanvaller heeft geslagen. Eerder raken is een fout.
Handig erbij
Wie begint?
Vul het aantal spelers in, of de namen met komma's ertussen.
Veelgestelde vragen over Volleybal
Hoe werkt de puntentelling bij volleybal?
Elke rally levert één punt op voor het team dat hem wint. Een set gaat tot 25 punten met minstens twee verschil, de beslissende vijfde set tot 15 met twee verschil. Wie drie sets wint, wint de wedstrijd.
Wat zijn de regels van volleybal?
Twee teams van zes spelen de bal over het net, met maximaal drie aanrakingen per team en nooit twee keer achter elkaar door dezelfde speler. De bal mag niet worden gevangen, spelers mogen het net niet raken tijdens hun actie en na het terugwinnen van de service draait het team een plek door.
Bronnen en controle
Deze uitleg is in eigen woorden geschreven op basis van het officiële reglement. Wijkt jullie editie af, dan gaat het regelboek uit de doos voor.
- Officiële spelregels volleybal 2026-2027 (Nevobo) · geraadpleegd op 13 oktober 2026 · Versie september 2026, seizoen 2026-2027. Nederlandse vertaling van de FIVB-regels met commentaren van de Nevobo. Gebruikt: spelregels 1, 2, 3, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 18 en 19.
- Nevobo kenniscentrum: spelregels · geraadpleegd op 13 oktober 2026 · Overzichtspagina met de downloads van de spelregels.
- Official Volleyball Rules 2025-2028 (FIVB) · geraadpleegd op 13 oktober 2026 · Engelstalig internationaal reglement, geldig voor competities vanaf 1 januari 2025. Gebruikt ter controle van veldmaten, nethoogte, telling, time-outs, de 8 seconden voor de service en regel 7.4 (alleen het ontvangende team staat in volgorde). De FIVB-tekst legt het moment bij het slaan van de service, de Nevobo-tekst bij het opgooien van de bal.
Geschreven met hulp van AI en daarna regel voor regel naast de bron gelegd. Zo werken we. Klopt er iets niet? Meld het ons, dan passen we het aan.