Spelregels Presidenten (klootzakken)
Wie het eerst uit is wordt president, de laatste is de klootzak
Door Redactie Spelregelwijzer · gecontroleerd op 13 oktober 2026
Bron: geen officiële versie; gangbaarste variant volgens 3 bronnen
Dit heb je nodig
- een gewoon pak van 52 speelkaarten
- eventueel de jokers erbij, als je dat afspreekt
- pen en papier als je punten wilt bijhouden
Presidenten, in Nederland ook klootzakken genoemd, is een kaartspel waarin je zo snel mogelijk je hand leeg speelt door steeds hogere kaarten op tafel te leggen. Volgens de regels van presidenten wordt de eerste die uit is president en de laatste klootzak. In de volgende ronde moet de klootzak zijn beste kaarten afstaan aan de president, waardoor de winnaar een voorsprong houdt. Er is geen officiële versie: bijna elke groep heeft eigen afspraken over de 2, de jokers en het ruilen.
Presidenten (klootzakken) regels in het kort
- Alle kaarten worden uitgedeeld. In de basisversie is de 2 de hoogste kaart en de 3 de laagste; spreek dat vooraf af.
- Wie uitkomt legt één kaart of een setje gelijke kaarten, zoals drie vijven.
- De rest moet hetzelfde aantal kaarten leggen met een hogere waarde, of passen.
- Past iedereen, dan gaan de kaarten weg en komt de laatste legger opnieuw uit.
- Volgorde van uitgaan bepaalt de rang: president, vicepresident, burger, vice-klootzak, klootzak.
- Voor de volgende ronde ruilt de klootzak zijn beste kaarten tegen de slechtste van de president.
Doel van het spel
Speel als eerste al je kaarten weg, zodat je president wordt. Lukt dat niet, zorg dan in elk geval dat je niet als laatste met kaarten overblijft.
Voorbereiding
- Spreek de belangrijkste huisregels af voor je deelt: is de 2 de hoogste kaart, doen de jokers mee, mag je gelijke kaarten leggen en hoeveel kaarten worden er geruild.
- Schud het pak en deel alle kaarten één voor één uit. Komt het niet uit, dan hebben sommige spelers één kaart meer.
- In de eerste ronde is iedereen gelijk: er zijn nog geen rangen en er wordt niet geruild.
- Bepaal wie begint. In de basisversie van pagat komt de speler links van de deler uit. Een bekende afspraak is dat de speler met een bepaalde lage kaart begint, meestal een drie.
- Vanaf de tweede ronde schudt en deelt de klootzak, en wordt er eerst geruild voordat er gespeeld wordt.
Zo gaat een beurt
Er wordt met de klok mee gespeeld. De kleuren (harten, schoppen en zo verder) doen er niet toe, alleen de waarde telt.
- UitkomenDe speler die mag uitkomen legt open één kaart of een setje kaarten van dezelfde waarde neer, bijvoorbeeld twee zessen of drie boeren. Hij kiest zelf welke en hoeveel.
- Overtroeven of passenOm de beurt legt iedereen hetzelfde aantal kaarten met een hogere waarde, of past. Op twee zessen mogen twee zevens of twee heren, maar geen losse heer en ook geen drie zevens. Je mag van drie zevens wel twee leggen en de derde houden.
- Passen mag altijdJe bent niet verplicht te leggen als je kunt. In de basisversie mag je na een pas later in dezelfde slag gewoon weer meedoen als de beurt opnieuw bij je komt.
- De slag is voorbij als iedereen pastEr wordt net zo vaak de tafel rond gespeeld als nodig is, tot er een bod ligt waar niemand meer overheen gaat. De gespeelde kaarten gaan dicht opzij.
- De winnaar van de slag komt uitWie de laatste en dus hoogste kaarten legde, begint de nieuwe slag met een kaart of setje naar keuze.
- UitgaanWie zijn laatste kaart heeft gespeeld is uit en doet niet meer mee aan deze ronde. Zou die speler moeten uitkomen, dan gaat dat recht naar de volgende speler die nog kaarten heeft. De rest speelt door om de overige rangen.
Rangen en ruilen
De volgorde waarin je uitgaat bepaalt je rang in de volgende ronde. De ruil hieronder (2 kaarten en 1 kaart) is de meest genoemde in de bronnen. De namen van de laagste rangen verschillen per streek: de Nederlandstalige naslag noemt ook foet en vicefoet, of stront en slaaf.
| Rang | Hoe word je dat | Ruilen voor de volgende ronde |
|---|---|---|
| President | Als eerste uit | Krijgt de 2 hoogste kaarten van de klootzak en geeft 2 kaarten naar keuze terug |
| Vicepresident | Als tweede uit | Krijgt de hoogste kaart van de vice-klootzak en geeft 1 kaart naar keuze terug |
| Burger | Alles daartussen | Ruilt niet |
| Vice-klootzak | Als voorlaatste uit | Geeft zijn hoogste kaart aan de vicepresident |
| Klootzak | Blijft als laatste met kaarten zitten | Geeft zijn 2 hoogste kaarten aan de president, schudt en deelt |
Puntentelling bij Presidenten (klootzakken)
Een ronde is voorbij als er nog maar één speler met kaarten over is: dat is de klootzak. Daarna worden de rangen uitgedeeld, wordt er opnieuw gedeeld en geruild, en begint de volgende ronde. Het spel zelf heeft geen vast einde. Je speelt zoveel rondes als je wilt, of je houdt punten bij en stopt als iemand een afgesproken totaal haalt.
Punten zijn bij presidenten optioneel. Je kunt prima alleen om de rangen spelen. Wil je wel een winnaar aanwijzen, dan geeft pagat als voorbeeld: 2 punten voor de president, 1 punt voor de vicepresident en niets voor de rest. Je spreekt een doel af, bijvoorbeeld 11 punten. Een tweede telling uit dezelfde bron voor 5 spelers loopt van plus naar min: 2, 1, 0, -1 en -2 punten van eerste tot laatste.
| Rang | Punten (voorbeeld uit de naslag) |
|---|---|
| President | 2 |
| Vicepresident | 1 |
| Alle anderen | 0 |
Volgorde van de kaarten bij presidenten
In de basisversie van pagat is de volgorde van hoog naar laag: 2, aas, heer, vrouw, boer, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3. De 2 is dus de sterkste kaart en de 3 de zwakste.
De Nederlandse Wikipedia beschrijft een versie waarin de aas de hoogste gewone kaart is en de 2 een combinatiekaart die elke waarde kan aannemen. Je kunt dan bijvoorbeeld twee heren en een 2 leggen als drie heren. Spreek voor het delen af welke van de twee je speelt.
De Nederlandse variant klootzakken met 40 kaarten
Pagat beschrijft op basis van een Nederlandse inzending een aparte versie onder de naam klootzakken. Je haalt de vieren, vijven en zessen uit het pak en speelt met 40 kaarten. De volgorde van hoog naar laag is dan 3, 2, aas, heer, vrouw, boer, 10, 9, 8, 7.
De kaarten van een slag gaan niet opzij maar blijven als stapel op tafel liggen. Er wordt niet van plaats gewisseld. De winnaar ruilt twee kaarten die hij kwijt wil tegen de twee beste kaarten van de verliezer, en de verliezer komt uit in de volgende ronde.
Ruzie aan tafel: wat mag wel en wat niet?
De vragen waar het bij Presidenten (klootzakken) het vaakst over gaat. Bij elk antwoord staat of het zo in de regels staat of dat het een huisregel is.
Mag je dezelfde waarde leggen als je voorganger?
Dat verschilt per groep. In de basisversie van pagat niet: je moet hoger. De Nederlandse Wikipedia beschrijft juist dat gelijk of hoger mag. Een bekende toevoeging is dat een gelijke kaart de volgende speler laat overslaan.
Mag je na een pas later in dezelfde slag weer meedoen?
In de basisversie van pagat wel: passen sluit je niet uit. In de versie op de Nederlandse Wikipedia niet: wie past doet die slag niet meer mee. Pagat noemt die strengere regel als variant. Spreek het af, want het verandert de tactiek flink.
Kun je drie azen verslaan met één 2?
Nee in de basisversie: je hebt hetzelfde aantal nodig, dus drie tweeën. Een bekende variant is dat één losse 2 alles verslaat en de slag meteen wint.
Wie komt uit in een nieuwe ronde: de president of de klootzak?
Beide komen voor. In de basisversie van pagat komt de president uit. In de Nederlandse beschrijvingen (Wikipedia en de 40-kaartenvariant) mag juist de verliezer beginnen, als kleine troost.
Hoeveel kaarten ruil je?
Het vaakst genoemd: klootzak en president ruilen 2 kaarten, vice-klootzak en vicepresident 1 kaart. De basisversie van pagat houdt het bij 1 kaart tussen klootzak en president. De klootzak moet eerlijk zijn hoogste kaarten geven, de president mag teruggeven wat hij wil.
Mag je uitgaan met een 2?
In de basisregels wel. De Nederlandse Wikipedia noemt als speelvariatie dat je niet mag eindigen met een 2 of met twee tweeën. Dat is een huisregel die je vooraf moet afspreken.
Wat doen de jokers?
In de basisversie doen ze niet mee. Als je ze toevoegt, zijn ze meestal hoger dan de 2. Andere groepen gebruiken ze als kaart die elke waarde kan aannemen.
Veelgemaakte fouten
- Een setje overtroeven met een ander aantal kaarten. Op een paar leg je een paar, op drie gelijke leg je drie gelijke.
- Denken dat je moet leggen als je kunt. Passen is in de basisregels altijd toegestaan, ook met een goede hand.
- Als klootzak je beste kaarten achterhouden bij het ruilen. Je moet echt je hoogste kaarten afgeven.
- Halverwege de avond ontdekken dat de helft de 2 als hoogste kaart speelt en de andere helft als joker. Spreek het af voor de eerste ronde.
- Stoppen zodra de president bekend is. De ronde gaat door tot er één speler over is, anders weet je niet wie vice-klootzak en klootzak zijn.
Varianten en huisregels
Revolutie
Huisregel die in beide bronnen staat: legt iemand vier gelijke kaarten in één keer, dan draait de volgorde om voor de rest van de ronde. De 3 is dan het hoogst en je moet steeds lager leggen. Een tweede vierling draait het weer terug.
Eén ronde per slag
Variant uit de naslag: na het uitkomen krijgt iedereen precies één kans om te leggen of te passen. Wie het hoogst legde komt daarna meteen uit.
Verplicht overtroeven
Variant uit de naslag: als je hoger kunt, moet je ook. Passen mag alleen als je niets kunt leggen.
Meer kaarten op minder
Variant uit de naslag: je mag ook méér kaarten leggen dan je voorganger, zolang de waarde hoger is. Op een losse 8 mag dan een paar tienen.
Van plaats wisselen
In de basisversie van pagat gaan de spelers na elke ronde op volgorde van rang zitten. De president kiest de beste stoel, de vicepresident zit links van hem en de klootzak komt rechts van de president terecht. Blijven zitten kan ook: pagat noemt vaste plaatsen als variant.
Nieuwe speler erbij
Staat in beide bronnen: wie later aanschuift wacht tot de ronde voorbij is en begint dan in de laagste rang.
Presidenten (klootzakken) met 2 personen
Presidenten is een spel voor een groep. De bronnen gaan uit van minstens 3 spelers (Wikipedia) of ongeveer 4 tot 7 (pagat). Met 2 spelers zijn er geen tussenrangen en weet je precies wat de ander heeft, dus daarvoor is het niet bedoeld. Met 3 spelers zijn er te weinig mensen voor alle vijf de rangen. De Nederlandse Wikipedia noemt de laatste speler dan vicefoet, de rang van de voorlaatste, die normaal 1 kaart ruilt. Hoeveel kaarten je met drie spelers ruilt staat er niet bij, dus spreek dat af.
Tips die uit de regels volgen
- Werk je lage losse kaarten weg wanneer je mag uitkomen. Een losse 3 raak je alleen kwijt als jij de slag begint.
- Breek een setje niet zomaar. Drie boeren zijn als drietal veel moeilijker te verslaan dan drie losse boeren.
- Bewaar een 2 om een slag te winnen op het moment dat je daarna kunt uitkomen met je zwakste kaarten.
- Als president geef je bij het ruilen het liefst losse lage kaarten weg en houd je paren bij elkaar.
Handig aan tafel
Wie begint?
Vul het aantal spelers in, of de namen met komma's ertussen.
Puntenteller
Voeg de spelers toe en tel per ronde de punten op. De stand blijft op dit apparaat bewaard.
Veelgestelde vragen over Presidenten (klootzakken)
Wat zijn de regels van het kaartspel klootzakken (presidenten)?
Alle kaarten worden uitgedeeld. Wie uitkomt legt één kaart of een setje gelijke kaarten; de rest moet hetzelfde aantal kaarten leggen met een hogere waarde, of passen. De volgorde van uitgaan bepaalt de rang: de eerste wordt president, de laatste klootzak. Voor de volgende ronde ruilt de klootzak zijn beste kaarten tegen de slechtste van de president.
Bronnen en controle
Van Presidenten (klootzakken) bestaat geen officiële versie: de regels verschillen per streek en per groep. We beschrijven de variant die in onze bronnen het vaakst terugkomt en zetten bekende afwijkingen onder de huisregels.
- President (pagat.com, John McLeod) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Basisversie met de 2 als hoogste kaart, lijst met varianten en de Nederlandse 40-kaartenversie klootzakken. Laatst bijgewerkt 30 december 2025.
- Presidenten (kaartspel) (Nederlandse Wikipedia) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Versie met de 2 als combinatiekaart, rangen en ruil van 2 kaarten en 1 kaart.
- Kaartspel/Presidenten (Nederlandse Wikibooks) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Zelfde aantal kaarten en strikt hoger, 2 als combinatiekaart, joker hoogst, passen geldt tot het einde van de slag, ruil van 2 kaarten en 1 kaart.
Geschreven met hulp van AI en daarna regel voor regel naast de bron gelegd. Zo werken we. Klopt er iets niet? Meld het ons, dan passen we het aan.