Spelregels Backgammon
Opstelling, zetten, slaan, uitspelen en de verdubbelsteen
Door Redactie Spelregelwijzer · gecontroleerd op 13 oktober 2026
Bron: geen officiële versie; gangbaarste variant volgens 4 bronnen
Dit heb je nodig
- een backgammonbord met 24 punten (driehoeken) en een balk in het midden
- 15 schijven per speler, in twee kleuren
- 2 dobbelstenen per speler, liefst met een beker
- 1 verdubbelsteen met de getallen 2, 4, 8, 16, 32 en 64
Backgammon is een racespel voor twee spelers met elk 15 schijven en twee dobbelstenen. De backgammon regels in het kort: je brengt al je schijven rond het bord naar je eigen thuisvak en speelt ze daarna van het bord af. Wie dat als eerste voor elkaar heeft, wint. Onderweg kun je losse schijven van de ander slaan en punten blokkeren, en dat maakt het meer dan een dobbelwedstrijd. De regels zijn wereldwijd vrijwel overal gelijk; alleen over de verdubbelsteen en een paar optionele regels moet je vooraf iets afspreken.
De regels van Backgammon in het kort
- Elke speler heeft 15 schijven die in tegengestelde richting over 24 punten lopen.
- Je gooit 2 dobbelstenen en zet voor elk getal een schijf vooruit. Bij dubbel speel je het getal vier keer.
- Een punt met twee of meer schijven van de ander is dicht: daar mag je niet landen.
- Een schijf die alleen staat kan geslagen worden en moet dan via de balk opnieuw beginnen.
- Staan al je 15 schijven in je thuisvak, dan mag je ze uitspelen.
- Wie als eerste alle schijven van het bord heeft, wint het spel.
Doel van het spel
Breng al je schijven naar je eigen thuisvak en speel ze van het bord. De eerste die alle 15 schijven heeft uitgespeeld, wint. Speel je om punten, dan telt ook mee hoe ver de verliezer op dat moment is.
Voorbereiding
- Ga tegenover elkaar zitten met het bord ertussen. De 24 punten zijn verdeeld over vier kwarten van zes. De balk in het midden scheidt het thuisvak van het buitenvak.
- Tel de punten vanuit je eigen thuisvak: het punt aan de rand is je 1-punt, het verste punt is je 24-punt. Dat 24-punt is tegelijk het 1-punt van je tegenstander.
- Zet je 15 schijven neer: 2 op je 24-punt, 5 op je 13-punt, 3 op je 8-punt en 5 op je 6-punt.
- De tegenstander zet zijn schijven precies in spiegelbeeld. Zijn twee achterste schijven staan dus in jouw thuisvak.
- Het thuisvak mag links of rechts liggen. Beide opstellingen zijn goed, als ze maar elkaars spiegelbeeld zijn.
- Leg de verdubbelsteen in het midden klaar als je om punten speelt.
- Gooi allebei één dobbelsteen. De hoogste begint en speelt meteen die twee gegooide getallen. Bij gelijke ogen gooi je opnieuw.
Hoe speel je Backgammon? Een beurt in stappen
Na de openingsworp gooi je om de beurt met twee dobbelstenen. Je schijven lopen altijd naar een lager punt, richting je eigen thuisvak.
- Gooi de dobbelstenenGooi beide stenen samen in de rechterhelft van het bord. Valt een steen buiten die helft, op een schijf of ligt hij scheef, dan gooi je allebei opnieuw.
- Speel elk getal apartDe twee getallen zijn twee losse zetten. Met 5 en 3 mag je één schijf 5 zetten en een andere 3, of één schijf 8. In dat laatste geval moet het tussenpunt, na 3 of na 5 stappen, ook open zijn.
- Alleen naar open puntenJe mag landen op een leeg punt, een punt met eigen schijven of een punt met precies één schijf van de ander. Staan er twee of meer schijven van de ander, dan is het punt dicht.
- Dubbel gooienBij twee gelijke ogen speel je dat getal vier keer. Met dubbel 6 heb je dus vier zetten van 6, in elke combinatie van schijven.
- SlaanLand je op een punt waar één schijf van de ander staat, dan is die geslagen. Hij gaat op de balk.
- Eerst van de balk afHeb je zelf een schijf op de balk, dan moet die eerst terug het bord op, in het thuisvak van de ander. Een 4 brengt hem op het 4-punt van de tegenstander, als dat open is. Kan geen van beide getallen, dan vervalt je beurt. Pas als de balk leeg is, mag je de rest van je worp met andere schijven spelen.
- Spelen is verplichtJe moet beide getallen gebruiken als dat kan, en bij dubbel zoveel van de vier als mogelijk. Kan er maar één van de twee, dan speel je die. Kun je kiezen welke van de twee maar niet allebei, dan moet je de hoogste spelen. Kan er niets, dan sla je de beurt over.
- Raap je stenen opJe beurt is klaar als je je dobbelstenen oppakt. Daarna is de ander aan de beurt.
De verdubbelsteen
Elk spel begint met een waarde van 1 punt. Met de verdubbelsteen kan die waarde tijdens het spel oplopen. Speel je alleen voor de lol één potje, dan kun je hem gewoon weglaten.
| Situatie | Wat gebeurt er |
|---|---|
| Verdubbelen aanbieden | Alleen aan het begin van je eigen beurt, vóór je gooit. De steen gaat naar 2. |
| Weigeren | De tegenstander geeft het spel op en verliest 1 punt, de waarde van vóór de verdubbeling. |
| Aannemen | Het spel gaat door om de dubbele waarde. Wie aanneemt wordt eigenaar van de steen: alleen hij mag de volgende keer verdubbelen. |
| Opnieuw verdubbelen | De eigenaar mag later terugdubbelen naar 4, 8 enzovoort. Wie dan weigert, verliest de waarde die de steen op dat moment aangaf. Er is geen maximum aantal keren. |
| Steen in het midden | Zolang er niet verdubbeld is, mogen beide spelers als eerste verdubbelen. |
Puntentelling bij Backgammon
Een spel eindigt zodra één speler al zijn 15 schijven heeft uitgespeeld, of eerder als iemand een verdubbeling weigert. Een gelijkspel bestaat niet. Speel je een wedstrijd, dan spreek je vooraf af tot hoeveel punten je gaat, bijvoorbeeld 5 of 7, en speel je net zo veel spellen tot iemand dat aantal heeft.
De winnaar krijgt de waarde van de verdubbelsteen, of 1 punt als er niet verdubbeld is. Die waarde wordt vermenigvuldigd als de verliezer nog ver achterstaat. Heeft de verliezer al minstens één schijf uitgespeeld, dan is het een gewone winst. Heeft hij nog niets uitgespeeld, dan is het een gammon en telt het dubbel. Heeft hij niets uitgespeeld en staat er bovendien nog een schijf van hem op de balk of in het thuisvak van de winnaar, dan is het een backgammon en telt het driedubbel.
| Uitslag | Wanneer | Waarde |
|---|---|---|
| Gewone winst | Verliezer heeft minstens 1 schijf uitgespeeld | 1 x de verdubbelsteen |
| Gammon | Verliezer heeft nog geen schijf uitgespeeld | 2 x de verdubbelsteen |
| Backgammon | Verliezer heeft niets uitgespeeld en heeft nog een schijf op de balk of in het thuisvak van de winnaar | 3 x de verdubbelsteen |
| Verdubbeling geweigerd | Tegenstander neemt de steen niet aan | waarde van vóór de verdubbeling |
Uitspelen
Je mag pas schijven van het bord halen als alle 15 in je thuisvak staan, dus op je punten 1 tot en met 6. Wordt er tijdens het uitspelen een schijf van je geslagen, dan moet die eerst via de balk helemaal terug naar je thuisvak voordat je verder mag.
Een 6 haalt een schijf van je 6-punt, een 3 een schijf van je 3-punt. Staat er op het gegooide punt geen schijf, dan moet je een gewone zet doen met een schijf op een hoger punt. Staan er ook op hogere punten geen schijven meer, dan mag en moet je een schijf van je hoogste bezette punt uitspelen.
Uitspelen is nooit verplicht als je ook een andere geldige zet hebt. Je mag een getal dus ook gebruiken om binnen je thuisvak te verschuiven.
- Voorbeeld: je hebt alleen nog schijven op je 4-punt en je 2-punt en gooit 6 en 2. Met de 6 speel je een schijf van het 4-punt uit, want hoger staat er niets. Met de 2 speel je een schijf van het 2-punt uit.
Wedstrijden tot een aantal punten
In toernooien geldt de Crawfordregel. In het eerste spel waarin een van de spelers nog precies 1 punt nodig heeft om de wedstrijd te winnen, mag niemand de verdubbelsteen gebruiken. In de spellen daarna mag het weer wel.
Automatische verdubbelingen, beavers en de Jacobyregel horen volgens de toernooiregels van de wereldbond WBGF bij spelen om geld en zijn in toernooien niet toegestaan.
Ruzie aan tafel: wat mag wel en wat niet?
De vragen waar het bij Backgammon het vaakst over gaat. Bij elk antwoord staat of het zo in de regels staat of dat het een huisregel is.
Mag je passen als je wel kunt zetten?
Nee. Kun je een getal spelen, dan moet je dat doen, ook als het je een schijf kost. Je slaat alleen een beurt over als geen van de getallen te spelen is.
Je kunt maar één van de twee getallen spelen. Welke?
Kan er maar één, dan speel je die. Kun je zowel het ene als het andere spelen maar niet allebei, dan ben je verplicht het hoogste getal te nemen. Je mag ook niet expres het ene getal zo spelen dat het andere niet meer kan, als er een manier is om ze allebei te gebruiken.
Mag je met één schijf slaan en in dezelfde beurt doorlopen?
Ja. De twee getallen zijn losse zetten, dus je mag met het eerste getal slaan en dezelfde schijf met het tweede verder zetten naar een veilig punt.
Mag je uitspelen als er nog een schijf buiten je thuisvak staat?
Nee. Alle schijven die nog op het bord zijn, moeten in je thuisvak staan. Wordt er tijdens het uitspelen één geslagen, dan ligt het uitspelen stil tot die schijf weer thuis is.
Je gooit een 6 maar je hoogste schijf staat op het 4-punt. Wat nu?
Dan speel je een schijf van het 4-punt uit. Is het gegooide getal hoger dan je hoogste bezette punt, dan haal je een schijf van dat hoogste punt weg.
Telt dubbel bij de openingsworp als een verdubbeling?
Alleen als je dat afspreekt. In de basisregels gooi je bij gelijke ogen gewoon opnieuw. De automatische verdubbeling, waarbij de steen dan naar 2 gaat en in het midden blijft, is een optionele regel uit het spel om geld en is in toernooien niet toegestaan.
Wanneer mag je verdubbelen?
Alleen als je aan de beurt bent en nog niet gegooid hebt, en alleen als de steen in het midden ligt of van jou is. Heb je net zelf verdubbeld, dan is de steen van de ander en is het aan hem.
Veelgemaakte fouten
- De opstelling niet spiegelen. Allebei 2, 5, 3 en 5 schijven, op het 24-, 13-, 8- en 6-punt geteld vanuit het eigen thuisvak.
- Met één schijf de som van de worp lopen terwijl het tussenpunt dicht is. Elke stap moet op een open punt eindigen.
- Bij dubbel maar twee zetten doen. Het getal wordt vier keer gespeeld.
- Andere schijven zetten terwijl er nog een schijf op de balk ligt.
- Beginnen met uitspelen voordat alle 15 schijven in het thuisvak staan.
- Een gammon tellen terwijl de verliezer al een schijf had uitgespeeld. Dan is het een gewone winst.
Varianten en huisregels
Automatische verdubbeling (optioneel)
Gooien beide spelers bij de openingsworp hetzelfde, dan gaat de verdubbelsteen naar 2 en blijft hij in het midden liggen. Meestal wordt afgesproken dat dit hooguit één keer per spel kan.
Beavers (optioneel)
Wie een verdubbeling krijgt aangeboden, mag direct terugdubbelen en houdt toch de steen. De eerste dubbelaar mag dat weer aannemen of weigeren.
Jacobyregel (optioneel)
Gammons en backgammons tellen maar als een gewone winst zolang er in dat spel niet verdubbeld is. Dat voorkomt dat iemand eindeloos doorspeelt voor een gammon.
Zonder verdubbelsteen
Thuis wordt vaak gewoon gespeeld om wie het potje wint, zonder steen en zonder gammons. Dat is geen aparte regelvariant, maar wel de eenvoudigste manier om het spel te leren.
Triktrak
Een oudere Nederlandse verwant op hetzelfde bord, met eigen regels. Je begint daar met een leeg bord. Het is een ander spel dan backgammon.
Tips die uit de regels volgen
- Zet twee schijven samen op een punt wanneer het kan. Een punt met twee schijven kan niet geslagen worden en blokkeert de ander.
- Een rij dichte punten achter elkaar houdt de achterste schijven van je tegenstander gevangen: over zes dichte punten op rij komt geen enkele worp heen.
- Laat losse schijven liever staan waar de ander ze alleen met een precieze worp raakt.
- Weiger een verdubbeling niet te snel: aannemen kost 2 punten als je verliest, weigeren kost er zeker 1.
Handig aan tafel
2 dobbelstenen kwijt?
Gooi hier. De worp is eerlijk: elke uitkomst heeft dezelfde kans.
Wie begint?
Vul het aantal spelers in, of de namen met komma's ertussen.
Veelgestelde vragen over Backgammon
Wat zijn de regels van backgammon?
Elke speler heeft 15 schijven die in tegengestelde richting over 24 punten lopen. Je gooit 2 dobbelstenen en zet voor elk getal een schijf vooruit; bij dubbel speel je het getal vier keer. Op een punt met twee of meer schijven van de ander mag je niet landen, en een schijf die alleen staat kan geslagen worden. Staan al je 15 schijven in je thuisvak, dan speel je ze uit, en wie als eerste alle schijven van het bord heeft, wint.
Hoe speel je backgammon?
Zet ieder 15 schijven op in de vaste beginopstelling, gooi om de beurt twee dobbelstenen en zet je schijven dat aantal punten richting je thuisvak. Losse schijven van de ander kun je slaan. Staat alles thuis, dan speel je de schijven van het bord. Wie als eerste leeg is, wint.
Hoe werkt backgammon?
Het is een race in tegengestelde richting over 24 punten. De dobbelstenen bepalen hoe ver je mag, maar jij kiest welke schijven je zet. Punten met twee of meer schijven zijn veilig en blokkeren de tegenstander; een schijf die alleen staat kan terug naar de balk worden geslagen.
Bronnen en controle
Van Backgammon bestaat geen officiële versie: de regels verschillen per streek en per groep. We beschrijven de variant die in onze bronnen het vaakst terugkomt en zetten bekende afwijkingen onder de huisregels.
- Rules of Backgammon (Backgammon Galore) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Volledige basisregels: opstelling, zetten, slaan, uitspelen, verdubbelen, gammon en backgammon, optionele regels.
- Backgammon FAQ: Basic Rules (Backgammon Galore) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Veelgestelde vragen bij de basisregels: beide getallen verplicht spelen, het hoogste getal als maar één kan, slaan en doorlopen.
- Tournament Rules, edition 2.1 (World Backgammon Federation) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Augustus 2023. Gebruikt voor de Crawfordregel en het verbod op automatische verdubbelingen, beavers en Jacoby in toernooien. Dit document beschrijft de basisregels zelf niet.
- Backgammon (Wikipedia) · geraadpleegd op 11 oktober 2026 · Ter controle van opstelling, uitspelen en puntentelling, en voor triktrak.
Geschreven met hulp van AI en daarna regel voor regel naast de bron gelegd. Zo werken we. Klopt er iets niet? Meld het ons, dan passen we het aan.