Sjoelen: spelregels in het kort
Spelers: 1-8 spelers Speelduur: 15-45 min
In het kort
- Elke beurt begin je met 30 schijven.
- Een beurt bestaat uit 3 onderbeurten: schuiven, terugpakken wat niet in een vak ligt, opnieuw schuiven.
- De vakken zijn van links naar rechts 2, 3, 4 en 1 punt waard.
- Eén schijf in elk vak is samen 20 punten in plaats van 10.
- Schijven die buiten zo'n setje vallen, tellen voor de waarde van hun vak.
- Het maximum is 148 punten, met bonusschijven 156.
Baan en materiaal
- een sjoelbak van 2 meter lang
- 30 houten sjoelschijven
- een stevige tafel waarop de bak vlak ligt
- pen en papier of een scoreformulier
Spelverloop
- Eerste onderbeurt: alle 30
- Kijk welke schijven binnen zijn
- Stapel en pak terug
- Tweede onderbeurt
- Derde onderbeurt
- Tel de punten
Einde
Een beurt is voorbij na de derde onderbeurt, of eerder als alle schijven in de vakken liggen. Het spel is afgelopen als iedereen het afgesproken aantal beurten heeft gespeeld. Wie opgeteld de meeste punten heeft, wint. In wedstrijden van de sjoelbond speelt iedere speler 10 beurten.
Bijzondere situaties in de bak
| Situatie | Wat gebeurt er |
|---|---|
| Schijf springt over de poortenbalk in een vak | Telt niet. De schijf gaat meteen uit het spel. |
| Schijf stuitert terug tot voorbij de streep achter de afzetbalk | Je haalt hem uit de bak en legt hem apart. Je krijgt hem pas bij de volgende onderbeurt terug. |
| Schijf vliegt uit de bak voordat hij bij de poortjes is | Hij wordt apart gelegd en komt bij een volgende onderbeurt weer beschikbaar. |
| Schijf in een vak schiet door naar een ander vak of blijft op een tussenschot liggen | Hij wordt teruggelegd in het vak waar hij zat. Hij blijft tellen. |
| Schijf in een vak valt uit de bak | Hij gaat terug in het vak waar hij uit kwam. |
| Er breekt een schijf | De hele beurt wordt opnieuw gespeeld. |
| Er blijken meer dan 30 schijven te zijn | De beurt vervalt en wordt opnieuw gespeeld. |
| Er blijken minder dan 30 schijven te zijn | Pech: er wordt niets gecorrigeerd. Daarom tel je vooraf. |
Puntentelling
| Vak (van links naar rechts) | Waarde losse schijf | Onderdeel van een setje |
|---|---|---|
| Eerste vak: 2 stippen | 2 punten | Eén schijf in elk vak = 20 punten |
| Tweede vak: 3 stippen | 3 punten | Eén schijf in elk vak = 20 punten |
| Derde vak: 4 stippen | 4 punten | Eén schijf in elk vak = 20 punten |
| Vierde vak: 1 stip | 1 punt | Eén schijf in elk vak = 20 punten |
De vragen op een rij
Wat zijn de regels van sjoelen?
Elke beurt begin je met 30 schijven en heb je 3 onderbeurten: schuiven, terugpakken wat niet in een vak ligt en opnieuw schuiven. De vakken zijn van links naar rechts 2, 3, 4 en 1 punt waard, en één schijf in elk vak is samen 20 punten. Wie na het afgesproken aantal beurten opgeteld de meeste punten heeft, wint.
Hoe werkt de puntentelling bij sjoelen?
Het vak met de minste schijven bepaalt hoeveel complete setjes je hebt: een setje is één schijf in elk van de vier vakken en is 20 punten waard. Alle schijven die daarna nog over zijn in een vak, tellen voor de waarde van dat vak: 2, 3, 4 of 1 punt per schijf. Het maximum is 148 punten, met bonusschijven 156.
Hoeveel stenen heb je bij sjoelen?
Je sjoelt met 30 schijven. Elke beurt begint met alle 30, en de schijf is van beukenhout, 52 mm breed en 13 mm dik.
Hoe werkt sjoelen?
Je schuift 30 schijven over de bak naar vier poortjes. Wat niet in een vak komt, mag je nog twee keer opnieuw schuiven. Daarna tel je: 20 punten per setje van vier vakken, plus de vakwaarde (2, 3, 4 of 1) voor elke extra schijf.
Waar komt sjoelen vandaan?
Sjoelen geldt als een Nederlands spel. Volgens Wikipedia is het waarschijnlijk in de zeventiende eeuw in Nederland ontstaan en komt het woord sjoelen uit het Fries.
Is sjoelen Nederlands?
Ja. Het wordt tot de oud-Hollandse spellen gerekend en de sport wordt geleid door de Algemene Nederlandse Sjoelbond. Het wordt ook in België en Duitsland gespeeld.
Spelregelwijzer: samenvatting in eigen woorden door Redactie Spelregelwijzer, gecontroleerd op 13 oktober 2026. Bron: Spelreglement Algemene Nederlandse Sjoelbond, versie 2026.09. Dit is niet het officiële regelboek. Bij twijfel gaan de regels van de uitgever of de bond voor.