Poolbiljart (8-ball): spelregels in het kort
Spelers: 2-4 spelers Speelduur: 10-20 min
In het kort
- Vijftien ballen in een driehoek, de 8 in het midden van de derde rij.
- Na de afstoot is de tafel open: wie als eerste een genoemde bal pot, krijgt die groep.
- Je noemt bij elke stoot de bal en de pocket, behalve bij de afstoot.
- Na een fout mag de tegenstander de witte bal overal op tafel neerleggen.
- De 8 te vroeg, in de verkeerde pocket of met een fout erbij: je verliest.
- De 8 bij de afstoot erin is geen winst en geen verlies.
Baan en materiaal
- 1 pooltafel met 6 pockets
- 15 genummerde ballen: 1 tot en met 7 (hele), 8 (zwart), 9 tot en met 15 (halve)
- 1 witte speelbal
- een keu per speler, krijt en een driehoek om de ballen op te zetten
Spelverloop
- Stoot af
- Open tafel
- Noem je bal en pocket
- De groepen worden verdeeld
- Speel je groep weg
- Of speel bewust op veilig
- Pot de 8
Einde
Een rack is voorbij als iemand de 8 geldig pot, of als iemand het rack verliest door een van de vier fouten met de 8. Een wedstrijd gaat meestal om een afgesproken aantal gewonnen racks; het reglement legt dat aantal niet vast.
Fouten en wat ze kosten
| Situatie | Gevolg |
|---|---|
| Witte bal in een pocket of van tafel | Fout: ball in hand voor de tegenstander. |
| Witte raakt eerst een bal van de ander of de 8 (terwijl je groep nog niet weg is) | Fout: ball in hand. |
| Geen bal gepot en na het raken komt geen enkele bal tegen een band | Fout: ball in hand. |
| Gekleurde bal springt van tafel | Fout: ball in hand. De bal komt niet terug op tafel. Is het de 8, dan verlies je het rack. |
| Bal aangeraakt met hand, mouw of keu, of de witte twee keer geraakt | Fout: ball in hand. |
| Gestoten terwijl er nog ballen rolden of geen voet op de grond | Fout: ball in hand. |
| 8 gepot en tegelijk een fout gemaakt | Rack verloren. |
| 8 gepot voordat je eigen groep weg is | Rack verloren. |
| 8 in een andere pocket dan genoemd, of de 8 van tafel | Rack verloren. |
Puntentelling
| Bij de afstoot | Wat gebeurt er |
|---|---|
| Een bal valt, geen fout | Je stoot door. De tafel blijft open. |
| Niets valt en minder dan vier ballen raken een band | Ongeldige afstoot: de tegenstander kiest uit overnemen, zelf opnieuw afstoten of jou opnieuw laten afstoten. |
| De 8 valt, geen fout | Jij kiest: de 8 terugleggen en doorspelen, of opnieuw afstoten. |
| De 8 valt en je maakt een fout (bijvoorbeeld wit erin) | De tegenstander kiest: de 8 terugleggen en spelen met de witte achter de hoofdlijn, of zelf opnieuw afstoten. |
| Witte bal in een pocket | De tegenstander kiest: de tafel zo overnemen, of de witte in de hand achter de hoofdlijn. |
| Een gekleurde bal vliegt van tafel | Fout. De bal blijft weg (de 8 komt terug) en de tegenstander heeft dezelfde keuze als hierboven. |
Spelregelwijzer: samenvatting in eigen woorden door Redactie Spelregelwijzer, gecontroleerd op 13 oktober 2026. Bron: WPA Rules of Play (World Pool-Billiards Association). Dit is niet het officiële regelboek. Bij twijfel gaan de regels van de uitgever of de bond voor.