Jeu de boules (petanque): spelregels in het kort
Spelers: 2-6 spelers Speelduur: 30-90 min
In het kort
- Je speelt 1 tegen 1, 2 tegen 2 of 3 tegen 3.
- Je werpt vanuit een cirkel, met beide voeten op de grond en binnen de lijn.
- Het but ligt op 6 tot 10 meter van de cirkel.
- Het team dat niet het dichtst bij het but ligt, moet werpen.
- Alleen het team met de beste boule scoort: 1 punt per boule die beter ligt dan de beste van de tegenstander.
- De partij gaat tot en met 13 punten.
Baan en materiaal
- metalen boules: 3 per speler bij 1 tegen 1 en 2 tegen 2, 2 per speler bij 3 tegen 3
- 1 but (het kleine doelballetje, 30 mm doorsnee)
- een werpcirkel of iets om een cirkel in de grond te trekken
- een meetlint voor twijfelgevallen
- een baan van grind, gravel of hard zand
Spelverloop
- Eerste boule
- De tegenstander antwoordt
- Wie niet op punt ligt, werpt
- Plaatsen of schieten
- Boules op, de ander maakt af
- Tellen en omdraaien
Einde
Een werpronde eindigt als beide teams al hun boules hebben gespeeld. De partij eindigt zodra een team 13 punten heeft. Er is geen verschil van twee punten nodig. In voorrondes van toernooien wordt soms tot 11 gespeeld.
Fouten en bijzondere situaties
| Situatie | Wat gebeurt er |
|---|---|
| But ligt na het uitwerpen niet goed (te kort, te ver, niet zichtbaar) | Je krijgt één poging. Mislukt die, dan legt de tegenstander het but op een geldige plek. Jouw team werpt nog wel de eerste boule. |
| Voet op of buiten de cirkel, of voet van de grond voordat de boule landt | Dat is een overtreding. De voeten blijven binnen de lijn en op de grond tot de boule de grond raakt. |
| Boule rolt helemaal over de uitlijn | De boule is ongeldig en gaat uit het spel. Een boule die op de lijn ligt, telt nog. |
| But wordt van het terrein gespeeld of raakt verder dan 20 meter of dichter dan 3 meter van de cirkel | Het but is ongeldig. Hebben beide teams nog boules, of geen van beide, dan telt de werpronde niet. Heeft maar één team nog boules, dan krijgt dat team 1 punt per boule die het nog in de hand heeft. |
| Twee boules van verschillende teams liggen even ver | Hebben beide teams nog boules, dan werpt het team dat het laatst wierp opnieuw, daarna het andere, om en om tot er verschil is. Zijn alle boules op, dan scoort niemand. |
| But of boule verschuift door wind, een toeschouwer of een boule van een andere baan | Het wordt teruggelegd, als de plek gemarkeerd was. |
| Te lang wachten | Je hebt hooguit 1 minuut om je boule te werpen. |
Puntentelling
| Spelvorm | Boules per speler | Boules per team | Hoogste score per werpronde |
|---|---|---|---|
| Enkelspel (1 tegen 1) | 3 | 3 | 3 |
| Doublette (2 tegen 2) | 3 | 6 | 6 |
| Triplette (3 tegen 3) | 2 | 6 | 6 |
De vragen op een rij
Wat zijn de regels van jeu de boules?
Je werpt vanuit een cirkel, met beide voeten op de grond en binnen de lijn, naar het but dat op 6 tot 10 meter ligt. Het team dat niet het dichtst bij het but ligt, moet werpen. Na de werpronde scoort alleen het team met de beste boule: 1 punt per boule die beter ligt dan de beste van de tegenstander. De partij gaat tot en met 13 punten.
Wat betekent jeu de boules?
Jeu de boules is Frans voor ballenspel. Het is de verzamelnaam voor spellen waarbij je metalen ballen zo dicht mogelijk bij een doelballetje werpt. De bekendste vorm is petanque.
Hoe werkt jeu de boules?
Twee teams werpen vanuit een cirkel hun boules naar een klein balletje, het but, dat op 6 tot 10 meter ligt. Het team dat niet het dichtst ligt, moet werpen. Na de werpronde krijgt het beste team 1 punt per boule die dichter ligt dan de beste van de ander. Wie 13 punten heeft, wint.
Wat is het verschil tussen jeu de boules en petanque?
Jeu de boules is de algemene naam voor balspellen met metalen ballen. Petanque is de variant uit de Provence waarbij je vanuit een cirkel werpt zonder aanloop. In Nederland worden de twee woorden door elkaar gebruikt voor hetzelfde spel.
Spelregelwijzer: samenvatting in eigen woorden door Redactie Spelregelwijzer, gecontroleerd op 13 oktober 2026. Bron: Reglement voor de Petanquesport (RPS), NJBB. Dit is niet het officiële regelboek. Bij twijfel gaan de regels van de uitgever of de bond voor.